دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢ - ب - ارزيابى مضمون احاديث نهى از قيام

كه بهترين فرصت براى تشكيل حكومت موعود اهل بيت عليهم السلام فراهم شده است؛ ولى امام صادق عليه السلام با ديدن خطاى آنها در تحليل، با تعبيرهاى گوناگون تأكيد فرمود كه حكومت جهانى اهل بيت عليهم السلام نشانه‌هايى دارد كه تا تحقّق نيابند، پيروان آنان بايد منتظر بمانند.

بر اين اساس، معناى اين گونه احاديث، تن دادن به حكومت جبّاران و مخالفت با تلاش جهت تشكيل حكومت صالحان تا روزى كه نشانه‌هاى حكومت جهانى اهل بيت عليهم السلام آشكار شوند، نيست؛ بلكه بدين معناست كه پيروان اهل بيت عليهم السلام با نهضت‌هايى مانند قيام ابو مسلم خراسانى، همراهى نكنند.

٢. در احاديثِ ياد شده، افزون بر هشدار به قيام‌هايى كه با انگيزه نفسانى و به نام اقامه عدل و ارزش‌هاى اسلامى صورت مى‌گيرند، نكته ديگرى قابل توجّه است و آن، روشنگرى در باره قيام امام مهدى عليه السلام و معرّفى مهديان دروغين‌[١] است، بدين معنا كه قبل از آشكار شدن نشانه‌هاى ظهور امام مهدى عليه السلام، هر كس به نام ايشان قيام كند، طاغوت شمرده مى‌شود و قيام او باطل و محكوم به شكست است.

٣. دسته چهارم از احاديث، پيش‌بينى كرده‌اند كه اگر هر يك از خاندان رسالت، پيش از ظهور امام مهدى عليه السلام قيام كند، قيام او شكست خواهد خورد و موجبات ناراحتى خاندان رسالت را فراهم خواهد ساخت.

در ارزيابى اين پيشگويى‌ها بايد گفت:

اوّلًا: اين پيشگويى‌ها، چنان كه در متن احاديث تصريح شده، به اهل بيت عليهم السلام اختصاص دارد و بدين معناست كه هر يك از امامان اهل بيت عليهم السلام قبل از امام مهدى عليه السلام قيام كند، قيام او موفّقيت‌آميز نخواهد بود.

ثانياً: با توجّه به قيام سيّد الشهدا عليه السلام و قيام زيد، بى‌ثمر بودن قيام‌هاى قبل از قيام‌

[١]. ر. ك: ج ٤ ص ٧( بخش چهارم/ فصل چهارم: مدعيان دروغين).