آیت الله خویی عنوان فاضل را ـ که از سوی طوسی درباره ابن قتیبه به کار رفته ـ جزء كمالات نفسانی قلمداد کرده و نقشی برای آن در ارزش گذاری راوی، قايل نیست[١]. اما رویکردهای دیگری نیز به چشم می‌خورد. برخی، همانند میرداماد(م١٠٤١ق)، آن را از واژگان مشترک توثیق و مدح بر شمرده‌اند[٢]. شهید ثانی و سیّد حسن صدر، گرچه آن را حاوی توثیق و تعدیل نمی‌دانند، اما آن را از واژگان مدح به شمار آورده‌اند[٣].

ج. تصحیح علامه حلّی

این‌که آقای خويی تصحیح اخبار ابن قتیبه از سوی علامه حلّی را مبتنی بر اصالة العدالة و قاعده «کل امامی لم یثبت فسقه و لم یرد فیه قدح فهو ثقة» قلمداد کرده و از این رو آن را فاقد ارزش دانسته، ‌همگام با واقعیّت نیست. حلّی در مقدمه رجالش مبنای خود را در عمل نكردن و ردّ اخبار برخی از راویان، یكی از سه عامل ذیل بیان كرده است: ١. ضعف راوی، ٢.

[١]. رجال النّجاشی، ش٦٨٤ .

[٢]. الغیبه، ص٤١، ١٦٠، ١٦١، ١٦٢؛بحارالانوار، ج٤٩، ص٢٦، ح ٤٢؛ ج٥١، ص٤٣.

[٣]. رجال النّجاشی، ش٢٢٨؛ فهرست الطّوسی، ش٨١؛ رجال الطّوسی، ش٥٨٣١.