علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٥٦
نیست؛ مگر نه این بود که در اول وقت خوب نیست. حضرت فرمودند: باکی نیست، بلکه فرمودند: آن وقت، خوب است، اظهر، آن است که حدیث را حمل بر تقیه کنند؛ چون اکثر عامه، تأخیر را بهتر میدانند.[١]
٣. در احادیث صحیح وارد شده است که بسمالله را در حمد و سوره ترک میتوان کرد. این احادیث محمول بر تقیه هستند؛ چون اکثر عامه، بسمالله را جزء حمد و سوره نمیدانند.[٢]
٤. چون اکثر عامه تشهد را سنت میدانند، احادیث به عنوان تقیه، بسیار وارد شده است؛ از آن جمله از امام باقر منقول است که هرگاه از جهت تشهد بنشیند و حمد الهی کند، او را کافی است و باز، منقول است از آن حضرت که پرسیدند: در تشهد چه چیز بخوانیم؟ حضرت فرمودند: بهترین چیزهایی که میدانید، بخوانید. اگر مقرر بود که خصوص بعضی از ثناها و دعاها را باید بخوانید، هر آینه، مردمان هلاک میشدند، یا اگر آنچه عامه میگویند، از تحیات و غیر آن، لازم بود، بر مردمان، هر آینه هلاک میشدند و مقرر بودند که صحابه هر چه آسانتر بود، از آنچه میدانستند، میخواندند.[٣]
[١]. ر.ک: همان، ج٦، ص٤٧٦.
[٢]. ر.ک: همان ، ج٦، ص٦٨٣.
[٣]. ر.ک: همان، ج٧، ص٣٢ـ٣١.