علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٥٧
٥. در صحیح از علی بن یقطین منقول است که از امام موسی کاظم سؤال کرد در مورد شخصی که نداند یک رکعت یا دو رکعت یا سه رکعت خوانده است. حضرت فرمودند: بنا بر جزم میگذارد و سجده سهو میکند و تشهد خفیف به جا میآورد. این حدیث حمل بر تقیه میشود؛ چون موافق مذهب شافعیه است.[١]
٦ . از عبدالله منقول است که امام صادق فرمودند: خمس نیست، مگر در غنایم، و این خاص و مخصوص غنیمت است. در این حدیث احتمال تقیه وجود دارد؛ چون اکثر عامه، زکات آنها را میگیرند و قایل به خمس نیستند، مگر در غنایم؛ چون نص قرآن است.[٢]
٧. از ابن اذینه منقول است که از امام صادق در مورد حج اکبر سؤال کرد. حضرت فرمودند: روز عرفه حج اکبر است و رمی جمار، حج اصغر است. بعید نیست که این حدیث از روی تقیه وارد شده باشد؛ چون عامه اهتمام بسیار به شأن عرفه دارند و نقل کردهاند که حج، عرفه است.[٣]
٨. امام صادق فرمودند: یک طواف در دهه، بهتر از هفتاد طواف در حج است. احتمال دارد مراد حضرت، افضلیت حج تمتع باشد که اول عمره به جا آورند و بعد از آن حج کنند و با این طریق تعبیر کردن و تصریح به تمتع نکردن، از روی تقیه خواهد بود؛ زیرا سنیان با آنکه اجماع بر غلط عمر در نفی حج تمتع کردند و لیکن باز حج تمتع نمیکنند.[٤]
[١]. ساختار کلی این قسمت از مقاله «بررسی احادیث تقیه از دیدگاه مجلسی اول»، نوشته محمدعلی مهدویراد و محمدهادی ناجی است.
[٢]. برای ملاحظه سایر نمونهها ر.ک: لوامع صاحبقرانی، ج٢، ص٤٠؛ ج٦، ص٦٤٦؛ ج٧، ص٦٥٣ .
[٣]. ر.ک: همان، ج١، ص ٧١٠؛ ج٢، ص١٣٨وص٢٧٧.
[٤] . ر.ک: همان، ج٣، ص١٥٩ـ١٦٠و٣١٥ـ٣١٧.