علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧١ - پژوهشی در باره «خُذُوا بِمَا رَوَوْا وَ ذَرُوا مَا رَأَوْا»
یکی از احادیث اثناعشر در کتاب الغیبة نعمانی به نقل از محمد بن سنان آمده است [١]. در کتاب نعمانی طریق به محمد بن سنان در غالب موارد[٢] چنین است: «أخبرنا عبد الواحد بن عبد اللّه، قال: حدثنا محمد بن جعفر القرشی، قال: حدثنا محمد بن الحسین بن أبی الخطاب، عن عمر بن أبان الکلبی، عن [محمد] بن سنان».
أخبرنا عبد الواحد بن عبد اللّه، قال: حدثنا محمد بن جعفر القرشی، قال: حدثنا محمد بن الحسین بن أبی الخطاب، عن عمر بن أبان الکلبی، عن ابن سنان، عن أبی السائب.
با توجه به: ١) قرینه چهارم، یعنی اتحاد اوایل سند و افتراق اواخر آن؛ ٢) واقع شدن محمد بن الحسین بن ابی الخطاب در طریق کتابهای محمد بن سنان، مانند روایات فوق، میتوان استظهار نمود که این روایات و از جمله حدیث اثناعشر از کتاب محمد بن سنان اخذ گردیده است.
٥. کتاب عبد اللّه بن حماد الانصاری (تألیف در حدود ٢٢٩ ق)
اطلاعات کمی در باره عبد اللّه بن حماد وجود دارد. او قبل از سال ١٣٠ به دنیا آمده[٣] و در سال ٢٢٩ زنده بوده است[٤].
[١] . ر.ک: رجال الکشی، ص ٥٥٦.
[٢] . ر.ک: رجال النجاشی، ص ٣٢٦؛ الفهرست للطوسی، ص ٤٠٤.
[٣] . سند و متن روایت چنین است: «علی بن إبراهیم عن أبیه عن ابن أبی عمیر عن سعید بن غزوان عن أبی بصیر عن أبی جعفر: یکونُ تِسعَةُ أئِمَّةٍ بَعدَ الحُسَینِ بنِ عَلِی، تاسِعُهُم قائِمُهُم» ( الکافی، ج ١، ص ٥٣٣، ح ١٥).
[٤] . ر.ک: رجال النجاشی، ص ٣٢٧.