بر پایۀ نصوص صریح قرآنی و حدیثی، یکی از مبانی اعتقادی مسلّم اسلامی و شیعی، عقیده به جسمانیت معاد، آن هم جسمانیتِ خاکی است؛ یعنی آیات الهی و سخنان معصومان به روشنی ثابت می‌کند که بدن مردگان از همین زمین خاکی بازسازی می‌شود و همین زمین از روی مردگان می‌شکافد و آدمیان از قبرهای آن زنده می‌شوند و بر روی همین زمین هم محشور می‌گردند. به برخی از این آیات اشاره می‌کنیم:

)مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى؛

ما شما را (ابتدا) از خاک زمین آفریدیم و (شما را پس از مرگ) به همان (زمین) بر می‌گردانیم و بار دیگر (در قیامت) شما را از همان (زمین) خارج می‌کنیم(.[١]

)فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ؛

شما در زمین زنده می‌شوید و در آن می‌میرید و (در قیامت) از آن خارج می‌شوید(.[٢]

)إِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذَا أَنتُمْ تَخْرُجُونَ؛

هنگامی که شما را (در قیامت) از زمین فرا می‌خواند، ناگهان خارج می‌شوید (و در صحنه محشر حضور می‌یابید) (.[٣]

)يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعاً ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيرٌ؛

روزی که زمین به‌ سرعت از روی آنان شکافته می‌شود (و از آن خارج می‌شوند و در صحنه محشر حاضر می‌گردند). این جمع کردن برای ما آسان است(.[٤]

[١]. عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ† قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى حَيْثُ خَلَقَ الْخَلْقَ... فَأَخَذَ طِيناً مِنْ أَدِيمِ الْأَرْضِ فَعَرَكَهُ عَرْكاً شَدِيداً... وَ هُمْ كَالذَّرِّ يَدِبُّونَ... ثُمَّ قَالَ: أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟ قالُوا: بَلى‌... (همان، ص ٨).

[٢]. أَبَا جَعْفَرٍ† يَقُولُ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْرَجَ ذُرِّيَّةَ آدَمَ ع مِنْ ظَهْرِهِ لِيَأْخُذَ عَلَيْهِمُ الْمیثَاقَ بِالرُّبُوبِيَّةِ لَهُ ...، ثُمَّ قَالَ لآِدَمَ: انْظُرْ مَا ذَا تَرَى؟ قَالَ: فَنَظَرَ آدَمُ ع إِلَى ذُرِّيَّتِهِ وَ هُمْ ذَرٌّ ...، (همان، ص ٨ ـ ٩).

[٣]. قَالَ الصَّادِقَ† عَنْ قَوْلِهِ «فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ فَقَالَ عَرَفَ اللَّهُ إِيمَانَهُمْ ..... يَوْمَ أَخَذَ عَلَيْهِمُ الْمیثَاقَ وَ هُمْ ذَرٌّ فِی صُلْبِ آدَمَ†. (بحار الانوار،ج ٢٦،ص ٢٧١،ح ٩؛ به نقل از تفسیر القمی).

[٤]. عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ†: أَخْرَجَ اللَّهُ مِنْ ظَهْرِ آدَمَ ذُرِّيَّتَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَالذَّرِّ فَعَرَّفَهُمْ نَفْسَهُ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَمْ يَعْرِفْ أَحَدٌ رَبَّهُ وَ قَالَ: أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟ قالُوا: بَلى؟ (همان،ص ٢٨٠، ح ٣؛ به نقل از بصائر الدرجات).