باید در عالم برزخ بدنی وجود داشته باشد که از سنخ همان آتش برزخی یعنی جسمی خاص و لطیف باشد که از آن اثر بپذیرد. عذاب با آتش برزخی در روایات اسلامی نیز فراوان آمده است.[١]

بدن مثالی و جایگاه آن در عالم برزخ از دیدگاه احادیث اسلامی

در سخنان معصومان‰ به وجود بدنی برزخی که کاملاً همشکلِ بدن دنیایی است و روح انسان با همان بدن، لذّت‌ها یا عذاب‌های برزخی را درک می‌کند، تصریح شده است:

١‌. امام صادق† : هنگامی که خداوند جان مومن را می‌گیرد، روح او را در بدنی شبیه بدن دنیایی قرار می‌دهد و (با آن بدن) می‌خورند و می‌آشامند. پس وقتی مؤمنی (از دنیا می‌رود و) به جمع آنان وارد می‌شود، آنها او را با همان شکلی که که در دنیا داشت می‌شناسند.[٢]

٢‌. ابو بصیر از امام صادق† در بارۀ وضعیت ارواح مؤمنان در عالم پس از مرگ می‌پرسد و حضرت پاسخ می‌دهد: به صورت بدن‌هایی در بهشت به سر می‌برند.[٣]

٣‌. حضرت صادق† در پاسخ پرسشی مشابهِ حدیث قبل از سوی ابو ولّاد حنّاط می‌فرماید: در بدن‌هایی شبیه بدن‌هایی که (در دنیا) داشتند.[٤]

[١]. الاسفار الاربعة، ج ١، ص ٢٩٩.

[٢]. شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی، ص ٣٦٣.

[٣]. برای اطلاع بیشتر از نظرات فیلسوفان در باره عالم مثال و نقد این نظرات نگاه کنید به : دو مقالۀ «راه حل فیلسوفان اسلامی درمسئلۀ رابطۀ نفس و بدن» و «نقد و بررسی نظریۀ فیلسوفان اسلامی در مسئلۀ رابطۀ نفس و بدن» از نگارنده.

[٤]. در مورد مادۀ لطیف و مصادیق آن، علاوه بر دو مقالۀ مذکور، نگاه کنید به : مقاله «مجردات از نظر فلسفه و کلام و وحی» از نگارنده. بحث در بارۀ عالم برزخ و برخی دیگر از ویژگی‌های آن از موضوع این مقاله خارج است و نوشته‌ای جداگانه لازم دارد (در باره ویژگی‌های عالم برزخ در احادیث اسلامی، ر.ک: بحار الانوار، ج٦).