همان ‌طور كه‌ تمام‌ اهل‌ سلوک و مكاشفه‌ متفق‌اند، [این شبح برزخی یا بدن مثالی] جزييات‌ و حسيات‌ را درک می‌كند و اين‌ جسم‌، همان‌ صورتی است‌ كه‌ انسان‌ در خواب ‌می‌بيند و خود را دارای شكل‌ و صورتی كه‌ اعضا و جوارح‌ دارد می‌يابد و می‌بيند كه‌ در خواب‌، جزئيات‌ را ادراک می‌كند و اعمال‌ حيوانی انجام‌ می‌دهد و از اين ‌رو، با گوش‌ آن‌ می‌شنود و با چشم‌ آن‌ می‌بيند و با بينی آن‌ استشمام‌ می‌كند و با زبان‌ آن‌ می‌چشد و با پوست‌ آن‌ لمس‌ می‌كند و با دستش‌ كارها را انجام ‌می‌دهد و با پايش‌ راه‌ می‌رود و البته‌ تمام‌ اينها، اعضايی روحانی‌اند نه‌ اين ‌اعضای طبيعي.‌[١]

به طور کلی، عالم برزخ و تمام نعمت‌ها و عذاب‌های آن، ویژگی موجودات مثالی را ـ به همان گونه‌ای که در متون وحیانیِ اسلامی آمده است ـ دارد؛ اما پرسش این است که از نظر کتاب و سنت، هنگامی که انسان می‌میرد و به عالم برزخ منتقل می‌شود و بدن مادری او به تدریج می‌پوسد و متلاشی می‌شود، روح یا نفس ناطقۀ وی دوران برزخ را با کدام بدن سپری می‌کند؟ پاسخ این پرسش از دیدگاه آیات و احادیث معصومان ـ که شهودهای عرفانی و اولیای الهی هم آن را تأیید می‌کنند ـ این است که انسان عالم برزخ را با همان بدن لطیف مثالی( قالب مثالی) می‌گذراند و تمام لذّات و آلام آن جهان از طریق این بدن به نفس منتقل می‌شود؛ به ذکر بعضی از شواهد قرآنی و حدیثی این مطلب می‌پردازیم:

بدن مثالی در آیات قرآن

هر چند اصطلاح بدن مثالی، یا معادل‌های دیگر آن، در قرآن به کار نرفته است، اما از برخی آیات استنباط می‌شود که انسان دوران برزخ را با نوعی بدن یا گونه‌ای حیات مادی سپری می‌کند؛ به برخی از این آیات اشاره می‌کنیم:

[١]. رساله نوریه در عالم مثال، ص ١١‌ـ١٢.