توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٣٧٤ - فصل چهارم احكام خيارات

٦- خيار رؤيت‌

(مسأله ١٨٢١) به طورى كه در مسأله ١٧٦٨ گفتيم، در صورتى كه مقدار جنس و قيمت آن مشخص باشد، ديدن آنها شرط نيست، و در مورد ويژگيهايى چون رنگ، طعم، مرغوبيّت و غيره، كه در قيمت جنس و رغبت اشخاص اثر دارد، و آگاهى از آنها بدون ديدن ممكن نباشد، باز هم بدون رؤيت معامله صحيح است، جز اين كه براى كسى كه كالا را نديده «خيار رؤيت» هست. همچنين است- بنابر احتياط واجب- در مورد قيمت اگر شخصى باشد.

(مسأله ١٨٢٢) امّا در مورد آن سلسله از ويژگيها كه با ديدن معلوم نمى شود، آگاهى بر آنها در صحّت معامله شرط نيست، و اگر بعد معلوم شود كه جنس مورد نظر فاقد آن خصوصيّات بوده، موجب خيار نمى شود، مگر در دو مورد:

١) فقدان آن خصوصيّات عيب محسوب شود، كه در اين صورت‌

«خيار عيب» ثابت ميشود.

٢) لزوم آن خصوصيّات در ضمن عقد شرط شده باشد، كه در اين صورت «خيار تخلّف شرط» ثابت ميشود.

در مورد اين دو خيار بحث خواهيم كرد.

٧- خيار عيب‌

(مسأله ١٨٢٣) اگر انسان چيزى را بخرد و سپس معلوم شود كه معيوب بوده و به هنگام معامله از معيوب بودن آن مطلع نبوده، در اينجا حق فسخ دارد. يعنى ميتواند معامله را به هم بزند و يا به قيمت توافق شده قبول كند.

(مسأله ١٨٢٤) در صورت معيوب در آمدن كالا، اگر مشترى نخواهد اصل معامله را فسخ كند، حق مطالبه تفاوت قيمت را ندارد، مگر در چند مورد: