توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٣٠١ - فصل اوّل چيزهايى كه به آنها خمس تعلق ميگيرد
فصل اوّل: چيزهايى كه به آنها خمس تعلق ميگيرد
(مسأله ١٥٣٧) در هفت مورد خمس واجب ميشود:
اوّل: غنايم جنگى
(مسأله ١٥٣٨) غنائمى كه به وسيله جنگ از كفّارى كه نبرد با آنها جايز است، به دست ميآيد- به تفصيلى كه در كتب مبسوطه بيان شده- بايد يك پنجم آن به عنوان خمس به محلّى كه بعد بيان ميكنيم پرداخت شود.
(مسأله ١٥٣٩) چيزى كه بدون جنگ از كافر حربى گرفته شود، به عنوان غنيمت خمس ندارد، ولى اگر از مخارج سالانهاش اضافه بماند، به عنوان ارباح مكاسب خمس خواهد داشت.
دوّم: معدن
(مسأله ١٥٤٠) در طلا، نقره، سرب، آهن، مس، آلومينيوم و غير آنها از فلزّات، همچنين نفت، گوگرد، نمك و امثال آنها كه از زمين استخراج ميشوند و عرفاً زمين به شمار نميآيند، خمس واجب است.
(مسأله ١٥٤١) بنابر احتياط واجب در عقيق، فيروزه، ياقوت و امثال آنها از سنگهاى قيمتى خمس لازم است.
(مسأله ١٥٤٢) گچ، نوره، سنگ آسياب، گلِ حمّام و امثال آنها از چيزهايى كه داراى خصوصيتى هستند كه به سبب آن مورد استفاده قرار ميگيرند، ولى از عنوان زمين بودن خارج نمى شوند، خمس ندارند، مگر اين كه از مخارج سالانهاش اضافه بماند.