توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٧٤٨ - اماكن عمومى و اموال همگانى

صدمه نرساند، از قبيل تاريك كردن، از هوا جلوگيرى كردن و امثال آنها.

٢) كوچه هاى باز، كه از دو طرف آن ساختمان شده، و انتهاى آن به گذرگاه ديگر باز است.

(مسأله ٣٥٥٩) كوچه هاى باز از آنِ همگان است و همه مردم ميتوانند در آنها رفت و آمد كنند، بنشينند، بخوابند، خريد و فروش كنند، و كسى نمى تواند از آن جلوگيرى كند. مشروط بر اينكه مزاحم رهگذرها نباشد وگرنه متجاوز ميباشد و هر گونه ضررى از او به رهگذرها برسد ضامن خواهد بود.

(مسأله ٣٥٦٠) احداث در و پنجره و تراس و ناودان، بر گذرگاه ها و كندن چاه و سرداب مانعى ندارد، مشروط بر اينكه مزاحم رهگذرها نباشد و بنابر احتياط واجب به گذرگاه نيز صدمه نزند، از قبيل تاريك كردن و سدّ كردن راه هوا.

٥- آب درياها و رودخانه ها

(مسأله ٣٥٦١) آب درياها، درياچه ها، رودخانه ها و چشمه سارهائى كه از سيلها و آب شدن برفها جريان پيدا ميكند، و آب چشمه ها و چاههاى خود جوش، و آب بركه ها و مردابهايى كه در زمين موات قرار دارند، از اموال عمومى هستند، همگان ميتوانند از آنها استفاده كنند و كسى نمى تواند از آن جلوگيرى نمايد.

(مسأله ٣٥٦٢) احدى نمى تواند آب دريا، رودخانه، چشمه و امثال آنها را پيش از آنكه به حيازت و ملكيّت خود درآورد، نسبت به فروش آن اقدام كند.

(مسأله ٣٥٦٣) اگر كسى از آب رودخانه، با كندن كانال، قسمتى را به زمين خودش و يا زمين بايرى به قصد حيازت آبِ آن هدايت كند، مالك آن آب ميشود و هيچكس نمى تواند از آن جلوگيرى كند.

(مسأله ٣٥٦٤) اگر كسى در زمين موات به قصد حيازتِ آب،