توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٣٠٧ - فصل اوّل چيزهايى كه به آنها خمس تعلق ميگيرد

پرداخت مهريّه و قرضهاى انباشته شده باشد، كه چيزى در مقابل به دست انسان نميآيد.

(مسأله ١٥٧٥) سرمايه، ابزار كار، كارگاه، ماشين حمل و نقل، ساختمان و دكوراسيون محلّ كسب جزء مؤنه نيست و خمس دارد.

(مسأله ١٥٧٦) اگر به دست آوردن سود، مشروط به هزينه كردن اموالى چون كرايه محل، اجرت نگهبان، باربر، بيمه، بهداشت و ديگر ادارات دولتى باشد، اين هزينه ها از سود حاصله كسر ميشود، سپس از منافع سال محسوب ميگردد.

(مسأله ١٥٧٧) اگر كسى مثلًا ١٠٠٠٠٠ تومان پول مخمّس داشت و آن را در مقدّمات كسب و كار هزينه كرد، اين مبلغ از سود حاصله كسر ميشود، اگر چيزى اضافه باشد فقط به آن خمس تعلّق ميگيرد.

(مسأله ١٥٧٨) كسى كه ١٠٠٠٠٠ تومان پول مخمّس در مقدّمات كسب صرف كرده، اگر آخر سال فقط ٥٠٠٠٠ تومان موجودى داشته باشد، چيزى بر او واجب نيست، پس اگر كاهش موجودى ضرر محسوب ميشود، در پايان سال بعد مازادِ ٥٠٠٠٠ تومان خمس دارد، ولى اگر ضرر محسوب نشود، بلكه طبيعى باشد كه در سال اوّل كمتر استفاده داشته باشد، در پايان سال دوّم مازادِ ١٠٠٠٠٠ تومان خمس دارد.

(مسأله ١٥٧٩) آغاز سال براى محاسبه مخارج سالانه، از تاريخ نخستين سودى است كه به دست انسان ميرسد، به هر وسيلهاى كه باشد و سالهاى بعد نيز بر همان مبنا تنظيم و محاسبه ميشود.