توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٣٠٦ - فصل اوّل چيزهايى كه به آنها خمس تعلق ميگيرد

اگر بعد كاهش پيدا كند، مثلًا حيوان لاغر شود، خمس نقص را نيز ضامن است.

(مسأله ١٥٧٠) چيزى كه خمس به آن تعلّق يافته، اگر قيمتش در بازار كم يا زياد شود، خمس آن را مطابق قيمت روز پرداختِ خمس محاسبه ميكند، و در صورت پايين آمدن قيمت ضامن نيست.

(مسأله ١٥٧١) اگر چيزى را به ذمّه بخرد، سپس قيمت آن را از پولى بدهد كه خمس بر آن تعلّق يافته، بايد خمس آن پول را بدهد، خواه قيمت جنس بالا رفته باشد، يا پايين آمده باشد، ولى اگر آن جنس را به قيمت بالاتر بفروشد، سود آن از منافع سال فروش محسوب ميشود.

(مسأله ١٥٧٢) منظور از مخارج سالانه، كه در مازاد آن خمس است، همه مخارجى است كه انسان براى هدفهاى عقلائى هزينه ميكند، و با آن نيازهاى خود و خانوادهاش را تأمين ميكند، از قبيل خوراك، پوشاك، مسكن، دارو و درمان، يا خواسته هاى شرعى و عرفى خود را جامه عمل ميپوشاند، يا به دوستان و همنوعان مواسات ميكند، يا به ديگران انفاق ميكند، اگر چه عرفاً بيش از شأن او محسوب شود.

(مسأله ١٥٧٣) ميزان در مخارج سالانه چيزى است كه هزينه شده است، پس اگر در موارد لازم هزينه نكرده و صرفه جوئى نموده، و هزينه آن تا پايان سال مانده، خمس بر آن تعلّق ميگيرد.

(مسأله ١٥٧٤) نيازمنديهاى زندگى كه «مؤنه» ناميده ميشود، خمس ندارد، خواه مانند خوردنيها باشد كه با استفاده از آنها عين آنها تلف ميشود، يا مانند مسكن، لباس، وسائل خانه و ماشين باشد كه خود و خانوادهاش از آنها استفاده ميكنند و عين آنها باقى ميماند و يا از قبيل‌