توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٧٣٣ - احكام غصب

حاضر باشد كه انتظار بكشد، انتظار ميكشد تا مال پيدا شود و در دسترس قرار بگيرد، ولى اگر راضى نشود، بر غاصب واجب است عوض آن را به مالك بدهد. در اين صورت مال غصبى به غاصب تعلّق ميگيرد. و لازم نيست بعد از پيدا شدن، آن را به مالك بر گرداند.

٣) اگر عين غصبى تلف شود، بر غاصب واجب است عوض آن را به مالك بدهد.

(مسأله ٣٤٩٥) اگر غاصب در زمين غصبى چيزى را بكارد و يا ساختمانى بسازد، بايد اجرت زمين را در مدتى كه زير كشت يا ساختمان قرار داشته، به مالك بپردازد، زراعت و ساختمان از آنِ خودش ميباشد. و مالك ميتواند به او دستور دهد زراعت را از ريشه در آورد، يا ساختمان را تخريب نمايد، اگرچه موجب ضرر و زيان باشد.

(مسأله ٣٤٩٦) در اثر تصرّف غاصب در زمين، مثل كندن و شخم زدن، اگر قيمت زمين تنزّل پيدا كند، لازم است مابهالتّفاوت آن را به مالك پرداخت نمايد.

(مسأله ٣٤٩٧) اگر تصرّف غاصب در زمين غصبى ظالمانه نباشد، بلكه به خيال اينكه آن زمين ملك خودش ميباشد، در آن ساختمان بسازد، زراعت كند و يا درخت بكارد، ميتواند مالك را وادار كند كه اجاره زمين را بگيرد و ساختمان را خراب نكند يا زراعت را از بين نبرد، مگر اينكه به صاحب زمين ضرر و زيان برسد، كه در اين صورت ميتواند آن را از بين ببرد و يا به نوعى ديگر با يكديگر مصالحه كنند.

(مسأله ٣٤٩٨) در مسأله ٣٤٩٤ گفتيم در صورتى كه مال غصبى تلف شود، بايد عوض آن را به مالك بدهد، در اينجا دو صورت است: