کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢١٨ - تقوا , محور فضائل

گاهى انسان بايد براى حفظ حق عليه خود يا عليه فرزند خود قيام كند , اينجا عادل بودن و قائم به قسط و عدل بودن كافى نيست . از عدالت اين هنر ساخته نيست كه انسان عليه خود اقرار بكند , از قيام به قسط اينكار ساخته نيست كه انسان به نفع حق و عليه پدر و مادر و برادر خود اقدام كند . اينجا قائم به عدل بودن كافى نيست , بايد قوام بالقسط باشد . قرآن در بحثهاى قضائى در دو آيه با دو تعبير مختلف به قضاه و به شهود مى فرمايد :

( قوامين لله شهداء بالقسط ) [١٦]

يا

( قوامين بالقسط شهداء لله ) [١٧]

در اين گونه موارد كسى مى تواند عهده دار يك سمت باشد كه قوام به قسط باشد , اگر قائم به قسط بود كافى نيست . در بعضى كتابهاى فقهى نظير شرايع محقق حلى و ديگران - رضوان الله عليهم - آمده است( : يعتبر فى القاضى كمال العقل) در مقابل برخى كه فقط عقل را كافى دانسته اند , اما آنها گفته اند : در قاضى , كمال عقل معتبر است , چون كار خيلى مهم است در آن عقل متعارف كافى نيست , عقل برتر مى خواهد . هم عقل نظرى برتر تا در تشخيص اشتباه نكند , و هم عقل عملى برتر تا در گرايشها نلغزد . البته اعتبار عقل به اين مقدار غير از اعتبار به آن مقدارى است كه شرط صحت و