کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٦٩ - معرفت اساس كرامت و تقوا و عمل صالح

درس نهم :

يادآورى و تكميل

بحث درباره كرامت انسان در قرآن كريم بود , همانطور كه ملاحظه فرموديد , كرامت انسان متوقف بر تقواى اوست , و هر يك از كرامت و تقوا از اوصاف نفسانى به شمار مى روند . اگر يك وصف نفسانى به نام كرامت , بر صفت نفسانى ديگر به نام تقوا , متوقف بود , لازمه اش آنست كه در اصل وجود و عدم , حدوث و بقاء و شدت و ضعف تابع تقوا باشد . زيرا اين , لازمه توقف يك وصف نفسانى , بر وصف نفسانى ديگر است . و همچنين در بحث قبل ثابت شد كه تقوا علم محض يا ع صرف نيست , بلكه مجموع علم صحيح و عمل صالح است . پس تقوا وقتى حاصل مى شود كه علم صادق و علم صالح حاصل شده باشد , و همانطورى كه كرامت در شؤون ياد شده متوقف بر تقوا بود , تقوا هم در امور ياد شده متوقف بر علم صادق و عمل صالح است يعنى تقوا حدوثا و بقاء , وجودا و عدما و شده و ضعفا , تابع معرفت و عمل صالح است .

برخى از آيات قرآن كريم امتثال دستورات الهى را به عنوان انجام كارهاى واجب , يا پرهيز از كارهاى حرام , زمينه تقوا مى داند ,