کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢١٧ - تقوا , محور فضائل

( اشداء على الكفار ) [١٥] است , اما در ميان مسلمين , اگر كسى به كسى ستم نمود و آن ستمديده , به مقدار ستمى كه بر او رفته است , تلافى كرد , اين عدل است و اگر از او صرف نظر نمود , اين احسان است .

به هر حال آيه سوره مائده مى فرمايد : اگر شما عادل شديد بكوشيد از مرحله عدل هم بگذريد , چون حداقل وظيفه انسان اينست كه عادل باشد . عدالت بر همه واجب است , لكن براى بعضى كارها نظير امامت و مانند آن , شرط است . حداقل كمال انسان اينست كه عادل باشد يعنى هيچ گناهى را مرتكب نشود و از انجام هيچ واجبى دريغ نورزد . اين حداقل وظيفه است . آنگاه مى فرمايد : وقتى اين حداقل حاصل شد به اين مقدار اكتفا نكنيد , بلكه از اين مرحله بگذريد و به احسان راه يابيد . آنكه مستحبات را ترك مى كند و از مكروهات بر حذر نيست , عادل است . اما كسى كه مى كوشد . مستحبات را ترك نكند و به مكروهات مبتلا نشود او سعى مى كند به احسان و تقوا نزديك بشود .

اگر در سوره مباركه حديد مى فرمايد : انبياء آمده اند تا انسانها قيام به قسط كنند , حداقل وظيفه انسانها را بيان نموده است . اما براى اينكه انسان به تقوا برسد , قيام به قسط و عدل كافى نيست بلكه بايد قوام به قسط بود و قوام به قسط بودن غير از قائم به قسط بودن است . انسان بايد از نظر علمى و عملى خيلى آماده باشد تا قوام به قسط باشد .