کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١١٤ - پيمودن مسير تقوا , تحميل نيست

كارهاى حيوانى و نباتى او نيست , چون ديگران هم در اين قسمت شريك انسانند , چنانكه مربوط به صرف ادراكات عقلى او نيز نيست , براى اينكه فرشتگان هم با او در تجرد عقلى سهيمند , بلكه مربوط به كون جامع و جامعيت اوست .

پيمودن مسير تقوا , تحميل نيست

انسان هنگامى به مقام احسن المخلوقين و كون جامع مى رسد , كه مسير تقوا را طى كند . طى مسير تقوا نيز براى انسان تحميل نيست . اگر ما دستورات دين را به صورت تكليف تلقى مى كنيم , براى آنست كه به عالم طبيعت انس داريم , و گرنه دستورات دين براى انسان تحميل و كلفت و رنج نيست , لذا بزرگانى كه اهل سير و سلوك بودند , وقتى كه به سن بلوغ مى رسيدند , مى گفتند ما مشرف شديم , نه مكلف يعنى ما مشرف شديم به اينكه خطاب الهى متوجه ماست .

خداى سبحان براى اينكه بيان كند كه طى اين راه براى انسان سخت نيست , و تحميلى بر او به حساب نمى آيد دو اصل را تبيين نمود . اصل اول اينكه :

( فالهمها فجورها و تقويها ) [٦]

يعنى خداوند فجور و تقواى نفس را به وى الهام نمود . پس