کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١١٥ - پيمودن مسير تقوا , تحميل نيست

علم الهامى انسان نسبت به فجور و تقواى خود يكسان است . قدرت انسان نسبت به ايمان و كفر هم مساوى است , چنين نيست كه قدرتش نسبت به ايمان , يا نسبت به كفر بيشتر باشد , اصل دوم هم اين است :

( قل الحق من ربكم فمن شاء فليؤمن و من شاء فليكفر ) [٧]

تو حق را از طرف پروردگارت بگو , هر كس خواست ايمان مى آورد و هر كس خواست كفر مى ورزد . مشيئت و اراده كفر و ايمان هم يكسانست , زيرا وقتى علم و قدرت انسان نسبت به هر دو يكسان بود , مشيئت و اراده وى هم يكسان خواهد بود .

پس علم و قدرت انسان به زشتى و زيبائى , يكسان است , انتخاب او نيز نسبت به زشتى و زيبائى يكسان است , اما آن گرايش درونى انسان نسبت به هر دو يكسان نيست , بلكه ميل و كشش درونى او , به سمت دين الهى است , چون خداى سبحان انسان را گرامى داشته و او را با فطرت توحيدى آفريده است . و اگر انسانها به عالم طبيعت مانوس ترند , براى آنست كه حسى فكر مى كنند , چون حس و قواى حسى به طبيعت نزديك است و عقل و قواى عقلى از طبيعت دور است لذا محسوسات و امور مادى , انسانهاى حساس را به خود جذب مى كند , اما انسان عاقل چون دنيا را همچون عفطه عنز