کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٢٢ - علت خلود
اهانت ابدى مى ماند , يعنى به جاى اينكه كريم بشود , مهان خواهد شد . اگر انسان كرامت خويش را در پرتو سير الهى فراهم نكرد , هيچ عاملى براى او كرامت به بار نمى آورد . لذا گرفتار اهانت ابدى خواهد شد , زيرا روح انسان موجود ابدى است , و اين روح ابدى غذاى ابدى خود را مى طلبد , و آن غذاى ابدى كه ملكه نفسانى است يا ايمان است يا كفر , و اين روح ابدى است كه مطابق آن ملكه نفسانى , پاداش يا كيفر مى بيند .
علت خلود
چنين نيست كسى مثلا ٥٠ سال گناه بكند , و براى ابد بسوزد . بلكه ٥٠ سال گناه , ملكه گناه فراهم مى كند كه آن كفر است ( معاذ الله ) و آن ملكه امر ابدى است . اگر عقائد انحرافى و زشت در جان كسى راه پيدا كرد , اين عقيده مثل روح وى مجرد و ابدى خواهد بود . خداى سبحان مى فرمايد : جزاء وفق عمل است( جزاء وفاقا ) [١٣] يعنى شما چون يك ملكه نفسانى و ابدى فراهم كرديد , گرفتار عذاب ابد هستيد , نه اينكه چون ٥٠ سال گناه كرديد , براى هميشه مى سوزيد . آن ٥٠ سال مربوط به بدنه كار است , اما روح كار و نيت عمل و ملكه حاصل از استمرار گناه , هرگز سال و ماه و . . . ندارد . علم و آگاهى , زمان بردار نيست , كار است كه سال و ماه بر مى دارد .
اگر انسان روح مجردى دارد و اگر عقائد و نفسانيات و
[١٣]- سوره نبا , آيه ٢٦