سيناى فقاهت - موحد فاطمی، حسن - الصفحة ٢٩٥ - مصاحبه ها

ديگران حوزه‌ها را وادار به يك حركت ارتجاعى خواهند كرد.

خلاصه، يكى از نكات مهمّ و مورد تأكيد امام، اتحاد و يك‌پارچگى طلّاب معتقد به انقلاب و ساعى در راه پيشبرد اهداف آن بود. به هر قيمت ممكن، بايد اتحاد و درهم فشردگى صفوفشان را حفظ كنند؛ نه اينكه اختلاف نظرها را به طور كلى كنار گذارند و آن را تحت بحث و بررسى قرار ندهند و حتى در جزئيات زير چتر جريان فكرى جامعه مدرسين قرار گيرند.

٢. در شرايط حاضر، فقه در حوزه‌ها چهره‌اى غير از شرايط قبلى، به خود گرفته است. پيش از پيروزى انقلاب كه حاكميت، غيراسلامى بود، فقه جز يك تئورى محض چيز ديگر نبود؛ البته قداستش به جاى خود محفوظ، ولى به لحاظ آنكه قابل پياده شدن در حكومت نبود، طبعاً مسائل روز چندان تأثيرى در برداشتِ مجتهد نمى‌توانست داشته باشد. در شرايط فعلى كه حكومت ما اسلامى و انقلاب ما روى همين محور تكيه دارد و در حقيقت نظام ما نظام اجرايى قوانين اسلام است، اين فقه بايد تئورى چنين حكومت و برنامه‌دهنده آن باشد و طبعاً فقهى كه مى‌خواهد منبع برنامه‌هاى چنين حكومتى باشد، بايد با توجه به خصوصيات زمان و مكان و ديگر مسائل، مطرح شود.

امام بزرگوار در نامه خود به شوراى نگهبان فرمودند: «زمان و مكان در اجتهاد نقش دارد.» هدفشان اجتهاد قابل پياده شدن در حكومت اسلامى بود؛ زيرا حكومت اسلامى تنها اجتهادى را مى‌تواند پياده كند و بر مبناى آن عمل كند كه با توجه به مقتضيات زمان و مكان پى‌ريزى شده باشد و كسى نمى‌تواند بگويد: اين مسئله كاملًا بى‌سابقه بوده و تاكنون كسى از فقهاى بزرگ چنين كارى نكرده و چنين حرفى نزده‌