سيناى فقاهت - موحد فاطمی، حسن - الصفحة ٢٧٤ - مصاحبه ها

به چاپ رسيد.

اما در مورد توثيق راويان، ايشان نظر خاصى نداشتند و توثيقات موجود در كتب رجال در باره راويان را براى احراز وثاقت راوى كافى مى‌دانستند؛ ولى در مورد آن دسته از راويان كه در كتب رجال چيزى اعم از قدح و مدح در باره آنها پيدا نمى‌شود، نظر بخصوصى داشتند؛ چون معمولًا محققان به روايات چنين راويانى ترتيب اثر نمى‌دهند؛ ولى مرحوم آيت‌الله بروجردى نكته جالبى در باره آنها تذكر مى‌دادند و آن اين بود كه اگر مشايخ و بزرگان ما از چنين راوى نسبتاً زياد نقل حديث نمودند، نفس همين اخذ روايت از وى را مى‌توان دليل وثاقت او به شمار آورد؛ زيرا اگر كوچك‌ترين ترديدى در وثاقت او وجود داشت، بزرگان ما آن‌هم در موارد متعدّد از وى اخذ روايت نمى‌كردند. اما در مورد تحقيق در وثاقت و عدم وثاقت راوى به صورتى كه اقوال مختلف در باره يك راوى را كنار هم قرار داده و روى آنها بحث و بررسى كرده و سپس نظرى بدهند، چنين كارى را انجام نمى‌دادند.

نور علم: مرجعيت مرحوم آيت‌الله العظمى بروجردى مصادف با دورانى بود كه پاره‌اى از تحوّلات سياسى در كشور ما جريان داشت كه مهم‌ترين آنها مسئل نفت بود. روحانيت نيز در اين تحوّلات نقشى داشتند. حضرت‌عالى به عنوان شاگرد نزديك آن مرحوم، در مورد موضع ايشان در مقابل اين تحوّلات و يا برخورد ايشان با روحانيت و ملّيون و در يك كلمه پيرامون نظريات ايشان در مورد مسائل سياسى اگر خاطره‌اى داريد، توضيح بفرماييد.

مرحوم آيت‌الله العظمى بروجردى در مقام مرجعيت مطلقه جهان تشيّع مطرح بودند؛ يعنى نه تنها شيعيان ايران از ايشان تقليد مى‌كردند، بلكه شيعيان سراسر جهان اكثراً مقلّد ايشان بودند. بنابراين داراى موقعيت خاصى در جامعه آن روز داشتند. بدين لحاظ در مواقع‌