روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٧ - ترجمه

ايشان گفتند مناقض ظاهر قرآن است.

امّا آن‌كه گفت:مراد جبريل است يا فريشته‌اى كه او را تأييد كردى،اين قول منتقض است بقوله تعالى: مِنْهُ ،از او.و جبريل و آن فريشته از او نباشد،چه ايشان قبيلى ديگراند و رسول-عليه السّلام-قبيلى ديگر.

و امّا قول آن‌كس كه گفت:[مراد قرآن است،منتقض باشد به يَتْلُوهُ و به مِنْهُ ، براى آن‌كه قرآن از رسول نيست و نيز پسر و او نباشد،بل رسول-عليه السّلام-پسر و او باشد] [١].

[امّا قول آن‌كس كه گفت] [٢]:مراد زبان رسول است،منتقض باشد به يَتْلُوهُ و شٰاهِدٌ ،براى آن‌كه زبان او تبع او نباشد،و نيز گواى [٣]را نشايد [٤]،كه زبان مرد گواه مرد نباشد بر صحت دعوى او.

و امّا قول آن‌كس كه گفت:مراد رسول است،خارج است ازآن‌كه [٥]كلام را معنى بود[چه] [٦]منتقض [٧]است به يَتْلُوهُ و به شٰاهِدٌ و به مِنْهُ ،به هر سه منتقض است.

و انّما معتمد آن است كه،روايت كرده‌اند به اسانيد [٨]مخالف و مؤالف كه:

مراد به صاحب«بيّنت»،رسول است-صلّى اللّه عليه و آله-و به«شاهد»، اميرالمؤمنين على-عليه السّلام.دليل بر اين،آن است كه:ظاهر را و معنى را و نظم را با اين قول خلل نيست،و با آن اقوال خللها است-چنان كه گفتيم.

امّا اخبار من طريق العامّه:ثعلبى امام اصحاب الحديث در تفسير بيارد به اسناد از كلبى از ابو صالح از عبد اللّه عبّاس [٩]،گفت: أَ فَمَنْ كٰانَ عَلىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ ،رسول اللّه، وَ يَتْلُوهُ شٰاهِدٌ مِنْهُ علىّ بن ابى طالب.هم او آورد به اسناد از حبيب بن يسار از [١٠]زاذان [١١]،گفت:از اميرالمؤمنين [١٢]شنيدم كه مى‌گفت:

و الّذي فلق الحبّة و برأ النّسمة