روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٩ - ترجمه

حاصل مستقر لا يزول،و آنگه آن معنى كه:در«اذا»مفاجات [١]هست از سرعت و فجأت،و معنى آن‌كه:چون ما چنين كنيم به عوض آن‌كه بايد [٢]كه ايشان شكر كنند و در حمد فزايند كه بنگرى ناگاه و ناانديشيده ايشان را در آيات ما مكرى باشد.

مجاهد گفت:مراد به مكر،استهزاء و تكذيب است.مقاتل بن حيّان گفت:

اين مكر آن است كه،ايشان عند اين حال نگفتند [٣]كه:اين خير روزيى است كه خداى تعالى به ما داد،گفتند:سقينا بنوء كذا [٤]،ما را به نوء عقرب و سرطان و حوت[و] [٥]مانند اين آب دادند و باران.فرستادن باران [٦]با نجوم حوالت كردندى و نوء،بر آمدن ستاره‌اى باشد يا [٧]فروشدنش كه ايشان گويند عند آن باران آيد،و على هذا قوله: وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ [٨].

قُلِ اللّٰهُ أَسْرَعُ مَكْراً ،اى محمّد [٩]!تو جواب ده و بگوى كه:خداى تعالى سريع مكرتر است،يعنى زودعقوبت‌تر است،و مكر از خداى تعالى عقوبت باشد،و براى آن مكر خواند آن را كه در برابر مكر ايشان بود،بر ازدواج آن را مكر نام نهاد.و وجهى ديگر آن است كه:براى آن مكر خواند آن را كه،صورت مكر [١٠]دارد از امهال و از استدراج،نحو قوله: ...سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لاٰ يَعْلَمُونَ [١١].و قوله: ...إِنَّمٰا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدٰادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذٰابٌ مُهِينٌ [١٢].

آنگه گفت: إِنَّ رُسُلَنٰا يَكْتُبُونَ مٰا تَمْكُرُونَ ،رسولان ما،يعنى آن فريشتگان كه موكّلند بر بنى آدم از نويسندگان،مى‌نويسند آنچه ايشان مى‌كنند و مى‌گويند از باب