روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١١ - ترجمه

سراى بيرون كن.[١٨٩-پ]او ايشان را لابه مى‌كرد [١]كه برگرديد [٢]و مرا بى‌حرمت مكنيد. يٰا قَوْمِ ،اى قوم اينان دختران من‌اند. هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ ،دو وجه را محتمل است،يكى آن‌كه:دو جمله باشد از مبتدا و خبر، هٰؤُلاٰءِ بَنٰاتِي يك جمله،و: هُنَّ أَطْهَرُ [لكم] [٣]،جملۀ ديگر.و روا بود كه هٰؤُلاٰءِ مبتدا بود،و بَنٰاتِي بدل باشد از او،و هُنَّ فصل باشد،و أَطْهَرُ [٤]خبر مبتدا باشد.

آنگه در وعظ گرفت ايشان را و گفت:از خداى بترسيد و مرا اذلال و اهانت مكنيد و رسوا مكنيد مرا در مهمانان من،يقال اخزاه يخزيه اذا اذلّه،و اخزاه اذا فعل به فعلا يخزى منه اى يستحيي [٥]،يقال:خزى يخزى خزاية اذا استحيا،قال ذو الرّمّة:

خزاية ادركته بعد جولته من جانب الدّف مخلوطا به الغضب [٦]
أَ لَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ ،اى صالح،در ميان شما هيچ مردى صالح نيست، محمّد بن اسحاق گفت،معنى آن است كه:در ميان شما هيچ مردى نيست كه امربه‌معروف كند و نهى از منكر؟ اگر گويند چگونه گفت: هٰؤُلاٰءِ بَنٰاتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ ،و او دو دختر داشت- چنان كه در اخبار و تواريخ مذكور است-و ايشان جماعت [٧]بسيار بود؟[گوييم] [٨]ازين دو جواب است،يكى آن‌كه:ايشان [٩]دو مهتر بودند دو رئيس [١٠]مطاع كه پيشواى كار بودند،ديگران اتباع بودند و در تحت رايت ايشان بودندى و از فرمان ايشان بيرون نيامدندى [١١]،خواست تا ايشان را ارضاء كند تا بديشان دفع شرّ ديگران كند.و جواب ديگر آن‌كه:مراد بقوله: بَنٰاتِي ،دختران خود را خواست و دختران امّت خود را،چه او ايشان را به منزلت پدر بود چنان كه زنان رسول ما را به منزلت مادرانند [١٢].