اَلْحَقُّ مِنْ عِنْدِنٰا ،حق از نزديك ما،يعنى امر به ايمان و پيغامبر و كتاب،و عموم بر همه ادلّه برافتد كه خداى تعالى داد موسى را تا بر فرعون و قومش عرض كرد از عصا و يد بيضا و آيات ديگر چون بديدند هيچ دفع نداشتند آن را جز آن‌كه گفتند:اين سحرى است ظاهر و روشن.و سحر ايهام معجز باشد بر وجه حيلت و تلبيس،و بيان بليغ را به او تشبيه [١]كنند چنان كه رسول-عليه السّلام[گفت] [٢]:

انّ من البيان لسحرا، و كما قال الشّاعر:

و حديثها السّحر الحلال لو انّه لم يجن قتل المسلم المتحرّز
و آن ساحر كه سحر كند،معتقد صحّت آن را كافر بود،و آن‌كه اعتقاد صحتش نكند [٣]فاسق باشد.

موسى-عليه السّلام-ايشان را گفت آنچه خداى تعالى از او حكايت كرد:

أَ تَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمّٰا جٰاءَكُمْ ،صورت استفهام است و مراد تقريع،مى‌گويى حقّ را چون به شما آمد كه سحر است اين!و در تكرار«الف»استفهام في قوله: أَ سِحْرٌ ، پس ازآن‌كه بيامد في قوله: أَ تَقُولُونَ ،چند قول گفتند،يكى آن‌كه:براى تقرير استفهام و تأكيد تقريع گفت،و تقدير كلام آن [٤]است:أ تقولون للحقّ انّه سحر،ثمّ قال: أَ سِحْرٌ هٰذٰا ،بر اين قول مفعول أ تقولون محذوف باشد،و قوله: أَ سِحْرٌ ،از كلام موسى بودى [٥]نه از كلام فرعون و قومش.و قولى ديگر آن است كه[بر] [٦]تكرار گفت براى تاكيد را،چنان كه گويند:أ تقولون لى أ عندك مال،و غرض از اين قوّت استفهام است و تأكيد او [٧].قولى ديگر آن است كه:اين دو استفهام است،يكى از موسى-عليه السّلام-و يكى از فرعون و قومش.آن‌كه از موسى است:استفهامى است بر سبيل تقريع،و آن استفهام قول است،يعنى شما چنين مى‌گويى،و اين قولى منكر باشد كه حق را سحر گويند،پس معنى [٨]انكار باشد.و استفهام دوم [٩]:بر حقيقت

[١] .آو،آج،بم،لب،آز:تشبيه.

[٢] [٦] .اساس:ندارد،از آو،افزوده شد.

[٣] .مل،لب،آز:بكند.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:اين.

[٥] .آو،آج،بم:بود،مج،لب،آز:بودند.

[٧] .آج،مل،لب،آز:آن.

[٨] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل+او.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:قوم.