روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٢ - ترجمه

بهشت است،و تو كه محمّدى رسولى.هركه تو را اجابت كند به اسلام درآيد،و هركه به اسلام درآيد به سراى سلام درآيد،و هركه به سراى سلام درآيد به طعام حاضر آيد و به آن ممتّع [١]شود.

يحيى معاذ گفت:يا بن آدم!خداى [٢]تو را به سراى سلام دعوت مى‌كند،بنگر تا او را از كجا اجابت كنى.اگر از دنياش اجابت كنى،به بهشت روى و اگر از گور اجابت كنى ممنوع شوى و محروم مانى. وَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ ، حمل توان كردن على معنيين،بر دو معنى:يكى آن‌كه،چون دعوت كرد لطف كند با آن‌كه او خواهد تا مهتدى شود به راه راست،و حمل توان كردن بر ره بهشت،راه نمايد به ره بهشت آن را كه خواهد.

اهل اشارت گفتند:دعوت [٣]عام كرد براى اظهار حجّت،و هدايت خاصّ كرد براى استغناى او از خلقش،دعوت عام كرد كه طريق است به نعمت،و هدايت خاص كرد كه طريق است به منعم.

قوله: لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنىٰ وَ زِيٰادَةٌ -الآية،گفت:آنان را كه كارهاى نكو كنند از طاعات و ايمان ايشان،را ثواب و جزا از آن [٤]نكوتر باشد.و حسنى،تأنيث احسن بود[و زيادت،حسنى كه در برابر احسان است به استحقاق بود،و زيادت مراد به تفضّل] [٥]يعنى قوله تعالى: مَنْ جٰاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثٰالِهٰا... [٦]،و قوله:

مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنٰابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ [٧] -الآية،و اين قول عبد اللّه عبّاس است،و گفت: لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنىٰ ،مراد به احسان،گفت: ...لاٰ إِلٰهَ إِلاَّ اللّٰهُ [٨]،است،و به «حسنى»،بهشت است،و به«زيادة»،آنچه وعده داد [٩]يكى را ده و يكى را هفتصد.