روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٧٠ - ترجمه

اوّل المؤمنين گفتند او را و امام المتّقين.و اهل لغت گفتند:خوف [١]،انزعاج القلب باشد لما يتوقّع من المكروه،و الحزن غلظ الهمّ مأخوذ من الحزن،و هو الارض الغليظة [٢].

آنگه گفت آنان كه چنين باشند: لَهُمُ الْبُشْرىٰ ،ايشان را بشارت بود در دنيا و آخرت،عبادة صامت گفت [٣]،از رسول-عليه السّلام-پرسيدم كه:اين بشارت چيست كه ايشان را باشد؟گفت:

الرّؤيا الصّالحة يراها المسلم [٤]او ترى له ،خواب نيك باشد كه مرد مسلمان بيند يا در حقّ او بينند،اين بشارت دنيا باشد،و بشارت آخرت بهشت بود.ابو الدّرداء،روايت كرد كه،اين حديث از رسول-عليه السّلام-پرسيدم، گفت:كس مرا از اين نپرسيد،و آنگه جواب هم اين [٥]گفت كه گفتيم.ابو هريره روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه او گفت:چون قيامت نزديك رسد، خواب مرد مسلمان خطا نكند [٦]،و خواب آن‌كس راست‌تر بود كه،سخن او راست‌تر بود.

آنگه گفت:خواب سه گونه باشد،يكى:بشارت بود از خداى تعالى،و يكى:

از حديث نفس مرد باشد از آنچه در دل او بود،و سيّم [٧]:خوابى كه شيطان نمايد.و خواب،جزوى است از چهل و شش جزو از پيغامبرى،چون يكى از شما چيزى بيند كه از آن كراهتى باشد او را،بايد تا بازنگويد و برخيزد [٨]دو ركعت نماز كند،آنگه گفت:من قيد دوست دارم در خواب و غل را كاره باشم،چه قيد ثبات در دين بود.

زهرى و قتاده گفتند:مراد[١٤٩-پ]بشارت است كه بنده را دهند [٩]در مرگ.حسن بصرى گفت:بشارت است به ثواب و بهشت كه قرآن بدان ناطق است كه گفت:

وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ... [١٠] ، وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنّٰاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهٰارُ... [١١]،و ضحّاك گفت:آن است كه،مؤمن را بنمايند و اعلام كنند