روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠ - ترجمه
باشد،چه.معنى اضافت كردن با سوء گفتند چنان است كه گويند:رأيته بعين [١]رأسي و هو كشمس النهار. وَ اللّٰهُ سَمِيعٌ لأقوالهم، عَلِيمٌ باحوالهم.
آنگه پس از اين ذكر قسمت ديگر كرد از جملۀ اعراب،و از جملۀ اعراب كس [٢]هست.و مِنَ ،در هر دو آيت نكره است موصوفه،كقول الشاعر:
رب من أنضجت غيظا صدره
كه ايمان دارد به خداى و روز بازپسين،يعنى روز قيامت كه از پس او دگر شب نباشد،و آنچه نفقه مىكنند در سبيل خداى آن را قربات و جاى تقرب مىشناسند.
زجاج گفت:در قربات سه وجه رواست:ضم را و سكون او،و فتح او،و لكن قراء جز به ضم نخواندهاند.و معنى قربت،اداى فعل باشد على الوجه الذي امر طلبا لرضاء الله و ثوابه.و فعل بر اين وجه نزديك گرداند بنده را به رحمت. وَ صَلَوٰاتِ [١٠٥-پ] اَلرَّسُولِ ،اى:دعوات [٣]الرسول،اعنى دعاى رسول ايشان را[نيز] [٤]قربات گرفتهاند و دعاى رسول تقربى مىشناسند،و عبد اللّه عباس گفت و حسن:
استغفار رسول ايشان را قربتى مىشناسند،قتاده گفت:صلوات،دعا به خير و بركت باشد،چنان كه اعشى گفت:
تقول بنتي و قد قربت مرتحلا
يا رب جنب [٥]ابى الاوصاب و الوجعا
عليك مثل الذي صليت فاغتمضي [٦]
يوما [٧]فان لجنب المرء [٨]مضطجعا [٩]
آنگه گفت: أَلاٰ إِنَّهٰا قُرْبَةٌ لَهُمْ ،يعنى،صلوات رسول و دعوت و استغفار او ايشان را قربتى و ثوابى است.آنگه گفت بر سبيل وعده و بشارت: سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ ،
[١] .اساس:بعينى،به قياس با نسخۀ آو،تصحيح شد.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:گفت كه از جمله ايشان كس.
[٣] .آج،لب:دعوة.
[٤] .اساس:ندارد،به قياس با نسخۀ آو،و ديگر نسخه بدلها،افزوده شد.
[٥] .اساس:تجنب،به قياس با نسخۀ آو،تصحيح شد.
[٦] .اساس:فاغمضى،به قياس با نسخۀ آو،تصحيح شد.
[٧] .مج،لب:نوما.
[٨] .اساس:الارض،به قياس با نسخۀ آو،و ديگر نسخه بدلها،تصحيح شد.
[٩] .همۀ نسخه بدلها،بجز مج:عبارت«و عبد اللّه عباس گفت و حسن:استغفار رسول ايشان را قربتى مىشناسند»كه در فوق ابيات آمده،پس از ابيات نقل كردهاند.