ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٥٧ - تفسير

گريست ... و معناى اين جمله آن است كه اگر آسمان بر مرگ كسى بگريد بر او ميگريد، و در اينجا هم اينگونه است، و معناى آيه اين است كه اگر تو- بر فرض محال- از شكاكان شوى و شك و ترديدى پيدا كنى در اينصورت از آنان كه پيش از تو بوده و كتاب را ميخوانند بپرس ... و اين وجهى است كه از فراء و ديگران نقل شده.

٣- مخاطب در اين آيه هر شنونده و مخاطبى است يعنى اى مخاطب و اى شنونده اگر تو در آنچه ما بوسيله پيغمبر خود محمد- ٦- بر تو فرستاده‌ايم شك و ترديد دارى پس بپرس ... و بنا بر اين مورد خطاب در اين آيه ديگران هستند نه رسول خدا- ٦-.

٤- زجاج گفته ممكن است «ان» در آيه بمعناى «ما» باشد يعنى اى محمد تو نسبت به آنچه بر تو نازل كرده‌ايم در شك و ترديدى نيستى اما براى ازدياد و بصيرت از اهل كتاب بپرس ... يعنى ما كه بتو دستور ميدهيم از اهل كتاب بپرس نه بخاطر آن است كه تو شك دارى، بلكه براى ازدياد ايمان و بصيرت تو است ... چنانچه در داستان ابراهيم ٧ است كه وقتى خداى تعالى بدو گفت: مگر ايمان نياورده‌اى؟

پاسخ داد: چرا! ولى براى آنكه دلم مطمئن گردد ... و اين ازدياد ايمان و بصيرت موجب ابطال صحت عقيده نميگردد.

و اينكه خداى سبحان بسئوال از اهل كتاب دستور فرموده با اينكه اكثر آنها نبوت پيغمبر را منكر بودند بيكى از دو جهت بوده:

اول- اين دستور در مورد سؤال از همان ايراد اندكى از اهل كتاب بوده كه ايمان آورده بودند مانند عبد اللَّه بن سلام و كعب الاحبار و تميم الدارى و امثال آنها- و اين وجهى است كه ابن عباس و مجاهد و ضحاك گفته‌اند.

دوم- معناى آيه اين است كه اوصاف پيغمبرى را كه در كتابهاى آنها به آمدنش بشارت داده و از ظهورش خبر داده‌اند سؤال كن آن گاه آن اوصاف را با رسول خدا- ٦- تطبيق كن و ببين چگونه مطابقت با آن حضرت دارد، و اين قول دوم قوى است، زيرا اين سوره شريفه در مكه نازل شده و عبد اللَّه بن سلام و ديگران‌