ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٧٨ - تفسير

از هر طرف موج بيايد و گمان كنند كه راه نجات ندارند، خدا را (در چنين وقتى) از روى اخلاص بخوانند كه (خدايا) اگر ما را از اين ورطه برهانى ما از سپاسگزاران خواهيم بود (٢٢) ولى همين كه نجاتشان داد آنها بناحق روى زمين ستمگرى آغاز كنند، اى مردم (بدانيد) كه هر ستمى بكنيد بخودتان كرده‌ايد، بهره (ناچيزى از) زندگى دنيا است و سپس بازگشتتان بسوى ماست، و ما شما را بكارهايى كه كرده‌ايد آگاه خواهيم كرد (٢٣).

شرح لغات:

تسيير: حركت دادن در جهتى كه دنباله دارد.

برّ: بيابان وسيع ما بين دو بلد.

بحر: مركز آب و درياى وسيعى است كه از وسط آن دو طرفش ديده نشود.

فلك: در اصل لغت بمعناى دائره است و كشتى را هم كه بدين نام خوانده‌اند بخاطر دور زدن در آب دريا است. و چرخ پنبه و پشم ريسى را نيز بهمين اعتبار فلك گويند كه بصورت دائره است. و فلك بصورت جمع و مفرد هر دو استعمال شود، و در اينجا بمعناى جمع استعمال شده است.

عاصف: باد سخت.

تفسير:

(وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً) منظور از لفظ «ناس» در اينجا كافران هستند و بنا بر اين، لفظ عامى است كه مقصود از آن دسته معينى از مردم هستند.

(مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ) يعنى هنگامى كه پس از شدت و سختى رحمتى بدانها رسد.

(إِذا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آياتِنا) در اين هنگام اينان براى دفع آيه‌هاى ما بهر حيله‌اى متوسل شوند، و از راههاى ايجاد شبهه و مناظره و امثال آن در آيند. و مجاهد گفته: منظور از مكر آنها: مسخره كردن و دروغ شمردنشان ميباشد.

(قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْراً) بگو خدا نيرومندتر است به اينكه پاداش مكر شما را