ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٦ - شرح لغات

[سوره التوبة (٩): آيات ١١٧ تا ١١٨]

(لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ (١١٧) وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلاَّ إِلَيْهِ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (١١٨))

ترجمه:

خداوند بخشيد پيغمبر و مهاجران و انصارى را كه در موقع سختى پيرويش كردند از پس آنكه نزديك بود دلهاى گروهى از ايشان بلغزد، و توبه آنها را پذيرفت كه براستى وى نسبت بدانها رءوف و مهربان است (١١٧) و نيز بر آن سه كس كه بازماندند تا وقتى كه زمين با همه فراخيش بر آنها تنگ شد، و (بلكه) از جان خويش به تنگ آمدند، و دانستند كه از خدا جز بسوى او پناهى نيست، خدا بسوى آنها باز لطف فرمود تا توبه كنند كه براستى خدا توبه‌پذير و مهربان است (١١٨).

شرح لغات:

زيغ: انحراف و گشتن دل از حق، و از همين باب است آيه‌(فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ)[١] و نيز «زاغت الشمس» يعنى خورشيد گرديد.

تخلف (در خلفوا): باز ماندن و بجاى ماندن كسى از شخص ديگرى كه‌

[١]- و چون منحرف گشتند خدا دلهاشان را منحرف كرد.( سوره صف آيه ٥)