ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٢ - تفسير
خواهد شد و شما شكست ميخوريد.
(وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ) مجاهد و ابن زيد گفتهاند: يعنى آنها در ميان شما جاسوسانى داشتند كه اخبارى را كه از شما مىشنيدند باطلاع آنها ميرساندند، و قتاده و ابن اسحاق و گروهى ديگر گفتهاند: يعنى در ميان شما مسلمانان مردمانى ضعيف القلب و سست عقيده هستند كه گفتار آنها را باور ميكنند و گوش بشبهات و سخنان آنها ميدهند.
(وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ) يعنى: دانا است بحال اين منافقان كه با پنهان كردن نيتهاى فاسد بخويشتن ستم ميكردند، كه از آن جمله بود: عبد اللَّه بن ابى، وجد بن قيس و اوس بن قبطى، سپس خداى سبحان سوگند ياد كرده فرمايد:
(لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ) فتنه: نامى است كه بهر بدى و شرى اطلاق ميشود، و معناى اين آيه آن است كه اين منافقان در صدد ايجاد اختلاف و تفرقه و پراكندگى شما پيش از جنگ تبوك بودند، يعنى در جنگ احد هنگامى كه عبد اللَّه بن ابى با همراهانش بازگشتند و دست از يارى پيغمبر- ٦- كشيدند، و خدا آن فتنه را از مسلمانان دور كرد، و حسن گفته: منظور از فتنه بىايمان ساختن مردم و القاء شبهات در دل مسلمانان سست عقيده است، و سعيد بن جبير و ابى جريح گفتهاند:
منظور از فتنه سوء قصدى بود كه در جنگ تبوك در شب عقبه نسبت برسولخدا- صلى اللَّه- عليه و آله- كردند، و جريان اين بود كه دوازده نفر از منافقان بر سرگردنهاى كمين كرده و قصد كشتن پيغمبر- ٦- را كردند.
(وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ) يعنى نقشه كشيدند تا اساس كار تو را بهمزنند و ميان مؤمنان اختلاف ايجاد كنند و تو را بهر نحو شده بقتل رسانند ولى نتوانستند، و ابو مسلم گفته: منظور از دگرگون ساختن كارها اين بود كه نقشهاى براى آن حضرت كشيدند و چون در آن نقشه موفق نشدند نقشه ديگرى كشيدند.
(حَتَّى جاءَ الْحَقُّ) يعنى تا اينكه آن نصرت و كاميابى كه خدا وعده فرموده بود آمد.
(وَ ظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ) و دين خدا كه اسلام بود براى كفار آشكار شد.
(وَ هُمْ كارِهُونَ) در حالى كه كراهت داشتند
.