ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٠٦ - تفسير

بيان آيه ٤٤- ٤٥

تفسير:

خداى سبحان در اين آيه حال مؤمنان و منافقان را در اجازه‌اى كه خواستند بيان فرموده:

(لا يَسْتَأْذِنُكَ) يعنى با بيان عذرهاى بى‌جا از تو اجازه تخلف از جهاد نميخواهند.

و ابو مسلم گفته: از تو اجازه بيرون شدن بجهاد نميخواهند، زيرا با دعوتى كه تو براى خروج كردى از تحصيل اجازه بى‌نياز است.

(الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ) آنان كه بخدا و روز جزا ايمان آورده‌اند در اينكه با مال و جانشان جهاد كنند.

(وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ) ابن عباس گفته: اين سخن سرزنشى است از منافقان كه براى تخلف از جهاد از وى اجازه خواستند و عذرى است براى مؤمنان در آنجا كه فرمايد:

(... لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ)[١] و معنى اين كلام آن است كه خدا آنها را از صفت پرهيزكاران بيرون نبرد جز آنكه بداند كه آنها از جمله پرهيزكاران نيستند.

(إِنَّما يَسْتَأْذِنُكَ) تنها آن كسانى براى تخلف از جهاد و توقف در مدينه از تو اجازه خواهند.

[١]- آيه ٦٢ سوره نور، و تمام آيه چنين است:« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ إِذا كانُوا مَعَهُ عَلى‌ أَمْرٍ جامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ، إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ أُولئِكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ» يعنى: مؤمنان كسانى هستند كه بخدا و رسول او ايمان آورده و چون با وى در كار عموى باشند نروند تا از او اجازه گيرند، كسانى كه از تو اجازه ميگيرند كسانى هستند كه بخدا و رسول او ايمان آورده‌اند، و اگر براى بعضى از كارهاشان از تو اجازه خواستند بهر كدام كه خواستى اجازه بده و براى ايشان از خدا آمرزش بخواه كه خدا آمرزنده و مهربان است.