فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٥

آورده‌اند؛ همچنان كه حرمت شكار و همه فروع آن را يك عمل محرّم از محرّمات احرام قلمداد كرده‌اند (١)و از اين جهت، يكنواختى در تعداد رعايت شده است، ولى مرحوم آية اللّه‌ خويى رحمه‌اللّه‌، مورد نخست را چهار امر محرّم به حساب آورده‌اند و مورد دوم را يك امر؛ يعنى در بيان تروك احرام فرموده‌اند: «١. شكار حيوان صحرايى؛ ٢. نزديكى با زنان؛ ٣. بوسيدن زن؛ دست زدن به زن؛ نگاه كردن به زن و ملاعبه با او». (٢)

بنابراين تفصيل، شكار را هم بايد چند عنوان محرّم قلمداد مى‌كردند؛ چون آنچه محرّم است و ايشان ذيل عنوان «شكار حيوان صحرايى» به حرمتش تصريح كرده‌اند، عبارت است از:

١. شكار؛ ٢. كمك به ديگرى در شكار(چه ديگرى محرم باشد، چه مُحِلّ)؛ ٣. نگهدارى شكار يا به دست گرفتن آن در حال احرام(هر چند شكار كردنش پيش از احرام باشد)؛ ٤. خوردن گوشت شكار (هر چند شكاركننده، مُحِلّ باشد). (٣)

به نظر مى‌رسد تعبير و شمارش قدما در اين موضوع، دقيقتر است كه براى مثال، تعبيرات علاّمه حلّى، شهيد اوّل و شهيد ثانى را به ترتيب ذكر مى‌كنيم:

ـ يجب على المحرم اجتناب صيد الْبَرِّ... أكلاً و ذبحاً، واصطياداً، و إشارةً، و دلالةً، وإغلاقاً و إمساكاً.

و النساء وطئاً، و عقداً له و لغيره و شهادةً عليه و إقامةً، و تقبيلاً و نظراً بشهوةٍ. (٤)

ـ أمّا التروك المحرّمة فثلاثون :...و النساء بكلّ استمتاع حتّى العقد. (٥)

ـ ... صيد البرّ ... اصطياداً و أكلاً و ذبحاً و دلالةً و إغلاقاً، مباشرةً و تسبيباً ولو بإعارة الآلة. والاستمتاع بالجماع و مقدّماته حتّى العقد (٦).


(١) مناسك حج، ص١٥٨.
(٢) مناسك حج، ص١١٥، «تروك احرام» و ص ١٢٩، مسئله ٢٣٩.
(٣) مناسك حج، ص١١٧ ـ ١١٨، مسئله ٢٠٠ ـ ٢٠١.
(٤) إرشاد الأذهان، چاپ شده با غاية المراد، ج١، ص٣٩٥.
(٥) اللمعة الدمشقية، ص ٦٩.
(٦) رسائل شهيد ثانى، ج١، ص٣٦٧، رساله مناسك الحج و العمرة، ص١٤.