فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - قلمرو قاعده درء(٢) آیت الله رضا استادى

امام، او را به اندازه‌اى كه مصلحت بداند، تعزير مى‌كند.» (١)

همچنين در كتاب تبصرة المتعلّمين مى‌گويد: «دو نفرى كه در يك رختخواب، برهنه باشند، تعزير مى‌شوند و در صورتى كه دو مرتبه تعزير شوند، براى مرتبه سوم، حد بر آنان جارى مى‌شود». (٢)

سيّد مرتضى در الانتصار مى‌گويد:

هرگاه كسى با كنيز پدرش زنا كند، حد بر او جارى مى‌شود، ولى اگر پدر با كنيز فرزند زنا كند، حد بر او جارى نمى‌شود، لكن به مقدارى كه حاكم صلاح بداند، تعزير مى‌شود. (٣)

ابوالصلاح حلبى مى‌گويد:

تعزير، تأديبى است از سوى خداوند، براى بازداشتن فرد تعزير شونده و ديگران از انجام جرم، و مورد آن، اخلال در انجام هر عمل واجبى و يا انجام هر كار زشتى است كه در شريعت، حدّ خاصى براى آن تعيين نشده است. (٤)

ابن زهره در كتاب غنيه مى‌گويد:

با انجام هر كار زشتى و ترك هر عمل واجبى كه در شريعت براى آن، حد تعيين نشده و يا تعيين شده است، ولى شرايط اجراى آن كامل نيست، تعزير واجب مى‌شود. (٥)

در الجامع للشرايع يحيى بن سعيد حلّى آمده است: «تعزير، كمتر از حدّ است.» (٦)

محقّق در شرايع مى‌گويد: «آنچه در شريعت به صورت مجازات تعيين شده است، حد ناميده مى‌شود و هر چه اين گونه نباشد، تعزير است». (٧)

شهيد ثانى در مسالك مى‌گويد:


(١) همان ، ص١٨٢.
(٢)تبصرة المتعلّمين، ٢٤٦ـ٢٤٧.
(٣) الانتصار، ص٥٢٧(چاپ جديد، ص٥١٢).
(٤)الكافي في الفقه، ص٤١٦.
(٥) غنية النزوع، ص٤٣٥.
(٦) الجامع للشرايع، ص٥٦٦.
(٧) شرايع الاسلام، ج٤، ص١٥٢.