قبل از بلوغ آميزش كرده، آيا بر او حد جارى مى‌شود؟ امام فرمود: حدود كامل كه بر مردان جارى مى‌شود، بر او جارى نمى‌شود، لكن او را در تمامى حدود، تازيانه مى‌زنند؛ به اندازه سنّش ؛ وحدى از حدود خداوند در بين بندگانش نبايد از بين برود.

شايد بتوان گفت كه جمله «حدود كامله» دلالت مى‌كند بر اينكه تعزير، حد ناقص است. همچنين واضح است حدود در جمله اخير، شامل تعزيرات مى‌شود.

٨. «عن الحلبي عن أبي عبداللّه‌ عليه السلام، قال: لو أن رجلاً دخل في الاسلام و أقرّ به ثمّ شرب الخمر و زنى و أكل الربا و لم يتبيّن له شى‌ء من الحلال و الحرام لم أقم عليه الحدّ إذا كان جاهلاً إلاّ أن تقوم عليه البيّنة أنّه قرأ السورة التى فيها الزنا و الخمر و أكل الربا و إذا جهل ذلك اعلمته و أخبرته فإن ركبه بعد ذلك جلّدته و أقمت عليه الحدّ» (١)امام صادق عليه السلام فرمود: هرگاه شخصى مسلمان شود و به اسلام اقرار كند و پس از آن، شراب بنوشد، زنا كند و رباخوارى كند، در صورتى كه جاهل باشد و حلال و حرام براى او تبيين نشده باشد، بر او حد اقامه نمى‌كنم؛ مگر اينكه بيّنه عليه او شهادت دهند كه سوره‌اى را كه در آن، حكم زنا، شراب و ربا آمده، خوانده است. هرگاه نسبت به آيات حرمت زنا، شراب و ربا جاهل باشد، او را آگاه مى‌كنم و پس از آن اگر اين كارها را انجام دهد، او را تازيانه مى‌زنم و بر او حد اقامه مى‌كنم.

حدّى كه در اين روايت در باره خوردن ربا آمده، واضح است كه به عنوان تعزير است. بنابراين، معلوم مى‌شود حد در معناى عام كه اعم از حد شرعى به معناى خاص است، به كار مى‌رود.

٩. محمد بن مسلم از امام باقر عليه السلام نيز نظير همين مضمون را روايت كرده است. (٢)

١٠. «عن سماعة، قال: سألت أبا عبداللّه‌ عليه السلام عن الرجل يأتي بهيمة ... قال: فقال عليه أن يجلد حداً غير الحدّ» (٣)؛ سماعه مى‌گويد: از امام صادق عليه السلام در باره مردى كه با

(١) همان، ص٣٢٣.
(٢) همان، ص٣٢٤.
(٣)همان، ص٥٧١.