آوردند كه گوشت خوك را كباب كرده بود ... آنگاه حضرت فرمود: اگر آن را خورده بودى، تو را حد مى‌زدم، ولى تو را به زدنى [غير حدّ [مى‌زنم و ديگر اين كار را تكرار نكن.

١٣. «عن إسماعيل بن الفضل، قال: سألت أبا عبداللّه‌ عليه السلام عن الإِفتراء على أهل الذمّة و أهل الكتاب هل يجلد المسلم الحدّ في الافتراءِ عليهم؟، قال: لا ولكن يعزّر» (١)؛ اسماعيل بن فضل مى‌گويد: از امام صادق عليه السلام از تهمت زنا به اهل ذمّه و اهل كتاب پرسيدم كه آيا درتهمت به ايشان بر مسلمان حد جارى مى‌شود؟ حضرت فرمود: خير، لكن تعزير مى‌شود.

در برابر اين روايات، روايات ديگرى آمده كه ممكن است بر شامل شدن لفظ «حد» بر تعزير دلالت كند؛ از جمله:

١. «عن الحلبي عن أبي عبداللّه‌ عليه السلام قال: انّ في كتاب عليّ عليه السلام... كان إذا أتي بغلام و جارية لم يدركا لايبطل حداً من حدود اللّه‌ عزّ وجلّ. قيل له: و كيف كان يضرب؟ قال: كان يأخذ السوط بيده من وسط أو من ثلثه ثم يضرب به على قدر أسنانهم و لايبطل حداً من حدود اللّه‌ عزّ وجلّ» (٢)؛ امام صادق عليه السلام فرمود: در كتاب على عليه السلام آمده است... و هرگاه پسر و دختر غير بالغ را [براى اجراى حد] پيش آن حضرت مى‌آوردند، آن حضرت حدّى از حدود الهى را باطل نمى‌كرد. به امام صادق عليه السلام گفته شد: چگونه آنان را حد مى‌زد؟ امام عليه السلام فرمود: وسط تازيانه يا يك سوم آن را مى‌گرفت و به اندازه سنّشان آنان را حد مى‌زد و نمى‌گذاشت حدّى از حدود الهى از بين برود.

ظاهر اين روايت، اين است كه تازيانه زدن، به عنوان تعزير است كه امام عليه السلام آن را مصداق حد قرارداده است.

٢. «عن حنان بن سدير، قال : قال ابو جعفر عليه السلام: حد يقام في الأرض أزكى فيها من مطر أربعين ليلة و أيّامها» (٣)؛ امام باقر عليه السلام فرمود: حدّى كه در زمين اقامه شود، از بارانى كه

(١) همان، ص٤٥٠.
(٢) همان، ص٣٠٨.
(٣) همان، .