فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٩ - «سجده بر خاك» در پرتو كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى

٢. از ابن عباس نقل شده است: رسول خدا(ص)(و در تعبيرى ديگر، پيامبر(ص)) بر حصير نماز مى‌خوانده است (١).

٣. از عايشه نقل شده است: پيامبر(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده است (٢).

٤. از امّ سلمه نقل شده است: رسول خدا(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده است (٣).

٥. از ميمونه نقل شده است: رسول خدا(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده و بر آن سجده مى‌كرده است. (٤)

٦. از امّ سليم نقل شده است: رسول خدا(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده است. (٥)

٧. از عبداللّه‌ بن عمر نقل شده است: رسول خدا(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده است. (٦)

[در سفرى كه به مكه داشتم] يكى از مأموران مسجد الحرام كه تقيّد من به سجده بر حصير را ديد، به من اعتراض كرد و از علت اين كار جويا شد. به او گفتم: [زيرا[ پيامبر(ص) بر حصير نماز مى‌خوانده است. گفت: نماز خواندن پيامبر(ص) بر حصير و بوريا مستلزم سجده بر آنها نيست؛ زيرا ممكن است بر حصير نماز مى‌خوانده اما بر چيز ديگرى سجده مى‌كرده است. به او گفتم: ذوق سليم، بين نماز خواندن و سجده كردن فرق نمى‌گذارد؛ زيرا اين سخن كه بر حصير نماز مى‌خوانده، به اين معناست كه او در تمامى حالتهاى نماز، از قبيل قيام، ركوع و سجود، بر حصير نماز مى‌خوانده، نه اينكه پاها يا زانوها يا دستان خود را بر روى حصير، اما پيشانى را بر چيز ديگرى قرار مى‌داده است.

علاوه بر اين، در دسته‌اى از روايات تصريح شده كه حضرت بر حصير سجده مى‌كرده است:


(١) مسند احمد، ج١، ص١٦٩، ٣٠٣،٣٠٩و٣٥٨.
(٢) همان، ج٦، ص١٧٩. در حديث اين جمله وجود دارد كه: پيامبر(ص) در حالى كه در مسجد بود، به جاريه‌اش فرمود: حصير را براى من بياور.
(٣) همان، ص٣٠٢.
(٤)مسند حنبل، ج٦، ص٣٣١ ـ٣٣٥.
(٥) همان، ص٣٧٧.
(٦) همان، ج٢، ص٩٢- ٩٨.