٢. «في ذيل رواية بريد بن معاوية قال: إنّما حقن دماء المسلمين بالقسامة لكى إذا رأى الفاجر الفاسق [فرصة من عدوّه] حجزه مخافة القسامة أن يقتل به فكفّ عن قتله...» (١)؛ در ذيل روايت بريد بن معاويه، امام صادق(ع) مى‌فرمايد: به قسامه، خون مسلمانان حفظ شد؛ چون هرگاه فاجر فاسق براى كشتن دشمنش فرصتى بيابد، ترس از اينكه با قسامه كشته شود، مانع او مى‌شود و از كشتن ديگرى خوددارى مى‌كند.

٣. «عن الحلبى عن أبي عبداللّه(ع) قال: سألته عن القسامة كيف كانت؟ فقال: هي حق و هي مكتوبة عندنا ولولا ذلك لقتل الناس بعضهم بعضاً ثمّ لم يكن شيء و إنّما القسامة نجاة للناس» (٢)؛ حلبى مى‌گويد: از امام صادق(ع) در باره قسامه پرسيدم كه چگونه بوده است؟ حضرت فرمود: قسامه، حق است و نزد ما نوشته شده است [احتمالاً مراد، مصحف فاطمه است [و اگر قسامه نبود، مردم همديگر را مى‌كشتند و چيزى اتفاق نمى‌افتاد. همانا قسامه مايه نجات مردم است.

٤. «عن عبداللّه بن سنان عن أبي عبداللّه(ع) قال: سألته عن القسامة، فقال: هى حق و لولا ذلك لقتل الناس بعضهم بعضاً و لم يكن شيء و إنّما القسامة حوط يحاط به الناس» (٣)؛ عبداللّه بن سنان مى‌گويد: از امام صادق(ع) در باره قسامه پرسيدم، حضرت فرمود: قسامه، حق است و اگر قسامه نبود، مردم همديگر را مى‌كشتند و هيچ چيز نمى‌شد. و همانا قسامه حفاظى است كه مردم بدان محفوظ مى‌مانند.

بخش دوم: موضوع قسامه و مورد آن

عمده بحث در قسامه، بحث از موضوع و مورد آن است؛ چرا كه ظاهر از روايات قسامه اين است كه قسامه در باره مقتولى است كه در محلّه قبيله‌اى و يا در چاه عشيره‌اى پيدا شود و گمان رود كه آنان او را كشته‌اند؛ به دليل سابقه دشمنى يا جنگ بين قبيله قاتل و مقتول؛ نه

(١) همان، باب‌نهم، حديث٣.
(٢) همان، حديث٢.
(٣) همان، حديث٨.