فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - «سجده بر خاك» در پرتو كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
خاتمه
الف) تحميل عقيده و فقه خاص بر زائران
از عجايب روزگار كه تا وقتى زندگى مىكنى، روزگار شگفتيهايى را به تو نشان مىدهد، اين است كه در حرمين شريفين، آزاديها گرفته شده، بر زائران، عقيده و فقه خاصى تحميل مىشود؛ در حالى كه سيره و روش مسلمانان در طى قرون متمادى چنين بوده است كه زائران در حرمين شريفين، نسبت به عقيده و عملشان آزادى داشتهاند.
توسّل و تبرّك به پيامبر(ص) و امامان اهل بيت(ع) در طى قرون گذشته متداول بوده و هيچ منعى در اين زمينه وجود نداشته است. در اين باره روايات صحيح و مسندى وارد شده و همواره حرمين شريفين، محل امنى براى زائران بوده است؛ همچنان كه مشيّت خداوند سبحان هم بر اين قراردارد. خداوند مىفرمايد: {فيِه ِآيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِناً } (١)؛ [در آن، نشانههاى روشن (از جمله) مقام ابراهيم است و هركس داخل آن شود، در امان خواهد بود] و در مقام بيان دعاى حضرت ابراهيم مىفرمايد: {وَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَداً آمِناً } (٢)؛ [و هنگامى كه ابراهيم عرض كرد: پروردگارا اين سرزمين را شهر امنى قرارده].
اما امروزه اين سرزمين، از اين نظر خلاف آنچه حضرت ابراهيم(ع) دعا كرده، شده است؛ چرا كه زائر شيعى كه مطابق فقه امامان اهل بيت(ع) عمل مىكند، مجاز نيست به روش خود رفتار كند و از اعتقادات خود سخن بگويد. براى نمونه، او بايد بر فرش سجده كند و براى او سجده بر زمين و خاك، ممنوع است.
ما در حدّ خود، به دولت خرد مدار حاكم بر سرزمينهاى وحى پيشنهاد مىكنيم به همه حاجيان، آزاديهاى مشروعشان را بدهد تا با آزادى، مطابق روش خود عمل كنند؛ چرا كه اين كار موجب تحكيم پيوند وحدت و تعاون ميان گروههاى مختلف مسلمانان مىشود.
(١) آل عمران، / ٩٧.
(٢) بقره/ ١٢٦.