احاديث متعدّدى كه طى آنها پيامبر اكرم(ص) دستور مى‌دهد تا مسلمانان به هنگام سجده، صورت خود را بر خاك قرار دهند، گوياى اين مطلب است كه مسلمانان به سجده بر زمين ملتزم بوده‌اند و پيامبر اكرم(ص) اصرار داشته است كه پيشانى به هنگام سجده، بر زمين قرار گيرد، نه بر پارچه؛ اعم از اينكه متّصل به نماز گزار باشد، مثل پيچ عمامه يا جداى از او، مثل دستمال و سجّاده.

امر به قراردادن صورت بر خاك

٥. از خالد جهنى نقل است كه پيامبر(ص) صهيب را در حال سجده ديد، به گونه‌اى كه گويا از خاك، پرهيز مى‌كند. به او فرمود: اى صهيب! صورتت را بر خاك قرارده (١).

ظاهراً صهيب با سجده بر پارچه متّصل يا جداى از خود و دست كم با سجده بر حصير، بوريا و سنگهاى صاف، از قراردادن صورت بر خاك پرهيز مى‌كرده است. در هر صورت، اين حديث شاهد بر برترى سجده بر خاك است؛ در مقابل سجده بر ريگ؛ زيرا قبلاً بيان شد كه سجده بر ريگ، بر خلاف سجده بر غير زمين، جايز است.

٦. اُمّ سلمه روايت كرده است: پيامبر اكرم(ص) يكى از غلامانمان را كه به او «افلح» مى‌گفتند ديد كه هنگام سجده، بر زمين مى‌دمد؛ پس به او فرمود: اى افلح! صورتت را بر خاك قرار ده. (٢)

٧. در روايت ديگرى آمده است كه پيامبر(ص) فرمود: اى رباح! صورتت را بر زمين قرارده. (٣)

٨. ابوصالح روايت كرده است: بر اُمّ سلمه وارد شدم. در همين حال، برادرزاده‌اش نيز وارد شد. آنگاه دو ركعت نماز در خانه او خواند. هنگام سجده، به خاك مى‌دميد [تا كنار رود]. ام سلمه گفت: برادر زاده! فوت نكن؛ زيرا من از رسول خدا(ص) شنيدم كه به غلامش به نام يسار [كه به هنگام سجده، بر خاك مى‌دميد] فرمود: صورتت را بر خاك بگذار. (٤)

(١)متقى هندى، كنز العمال، ج٧، ص٤٦٥، شماره ١٩٨١٠.
(٢) همان، ج٧، ص٤٥٩، شماره ١٩٧٧٦.
(٣) همان، شماره ١٩٧٧٧.
(٤)همان، ص٤٦٥، شماره ١٩٨١٠؛ مسند احمد، ج٦، ص٣٠١.