مردى نيز به همراه او گواهى دهد . خداوند خود نيز به ضلالت (١) زن توجه داده و فرموده است : {اَن تَضِلَّ اِحْداهُما فَتُذَكِّرَ اِحْداهُمَا الاْءُخْرى } (٢) و سرانجام آن كه ، زن نه شايستگى امامت عمومى جامعه را داراست و نه شايستگى حكومت شهر يا سرزمين را . از همين روى نيز ، تا آنجا كه به ما رسيده است ، نه رسول خدا(ص) نه خليفه‌گان او و نه حتى هيچ زمامدار ديگرى پس از او زنى را به قضاوت يا به زمامدارى بر نگزيدند ، با آن كه اگر چنين كارى جايز بود غالباً نمى‌بايست در هيچ زمانى نشانى از آن نباشد . (٣) »

علاء الدين كاشانى حنفى ( ف . ٥٨٧هـ . ق ) در كتاب « بدائع الصنائع وترتيب الشرائع » چنين مى‌آورد : « فصلى ديگر : بيان اين كه چه كسى شايستگى قضاوت دارد . در اين باره مى‌گوييم شايستگى قضاوت را شرط‌هايى است : . . . ـ تا آنجا كه مى‌گويد ـ امّا مرد بودن ، به طور كلّى ، شرط جواز تقليد نيست ؛ چرا كه زن اجمالاً از كسانى است كه صلاحيت گواهى دادن دارد . البتّه اين نكته هست كه زن حق قضاوت در حدود و قصاص ندارد ؛ زيرا او را در اين زمينه ، حق گواهى دادن ندارد و از ديگر سوى ، شايستگى قضاوت بر همان پايه و با همان شروطى است كه شايستگى گواهى دادن . (٤) »

در نيل الاوطار شوكانى ( قاضى القضاة يمن و درگذشته سال ١٢٥٥هـ . ق ) نيز

(١) واژه « ضلالت » در ترجمه آورده شده ؛ چه اين كه مقصود از ضلالت در آيه مورد استناد فراموش كردن است نه گمراه شدن .
(٢) بقره /٢٨٢ : « كه اگر يكى از يادبرد ديگرى او را يادآور شود » .
(٣) ر . ك : ابن قدامه ، عبداللّه‌ موفق الدين ، المغنى ، ج١١ ، ص٣٨٠ .
(٤) ر . ك : كاشانى حنفى ، علاء الدين ، بدائع الصنائع و تركيب الشرائع ، ج٧ ، ص٣ .