راه پنجم : رفت و آمد در اين زمينها جايز است ؛ چرا كه نه ديوارى دارد و نه مانعى كه از رفت و آمد جلوگيرى كند . چنانكه در گذر از باغها و زمينهاى واقع شده در راه نجف و كربلا ، بلكه همه جاده‌ها همين گونه است . شيوه مردم نيز رفت و آمد در چنين زمينهايى است ، بى آن كه از مالكان آنها اجازه‌اى بگيرند .

ما خود از مرحوم سيّد ابوالحسن اصفهانى درباره خيابانهايى نوبنياد شنيده‌ايم كه مى‌گفت :

« زمينهايى كه در و ديوار ندارد ، عبور و مرور از آن جايز است . »

در پاسخ اين راه بايد گفت : اين اندازه از سيره را نمى‌توان انكار كرد ، ولى سخن در سرچشمه آن است كه دو چيز مى‌باشد :

مى‌توان گفت كه منشأ چنين سيره‌اى آن است كه رفت و آمد كنندگان ، از روى شاهد حال ، خشنودى مالكان را مى‌دانند ، هر چند اين شاهد حال مى‌توان دليل خردمندانه‌اى بر خشنودى مالكان به گذر عابران در زمينهاى آنان باشد ، ولى اين اندازه در مسأله ما سودمند نيست ؛ چرا كه بنابر اين اگر مالك آشكارا ناخشنودى خود را اعلام كند ، يا وقفى در آن زمينها باشد ، و يا شخص قاصرى [چون : خردسال ، نابخرد ، ديوانه و مانند آن] در ميان مالكان باشد ، چگونه مى‌توان رفت و آمد در آن زمينها را روا شمرد .

مبناى دوم براى اين سيره ، كه همين مبنا درست و پذيرفتنى مى‌باشد ، اين است كه قانون گذار اسلام ، از روى مهر و نعمت بخشيدن بر بندگان ، براى آنان حقّى