مى‌پردازيم زمينهاى خراب [ = آباد نشده] است كه با جنگ به دست آمده و يا زمينهاى مواتى كه با نبرد به دست نيامده است . اين كه چنين زمينهايى از انفال مى‌باشد ، هم اجماعى است و هم روايات بسيارى بر آن دلالت دارد . يكى از اين روايات صحيحه حفص بن البخترى است :

« عن أبى عبداللّه‌ عليه‌السلام قال : الأنفال ما لم يوجب عليها بخيل ولا ركاب أو قوم صالحوا أو قوم اُعطوا بأيديهم ، وكلّ أرض خربة أو بطون الأودية فهو لرسول اللّه‌ صلى‌الله‌عليه‌و‌آله‌وسلم وهو للإمام عليه‌السلام من بعده يضعه حيث يشاء » (١) .

از امام صادق (ع) كه فرمود : انفال سرزمينهايى است كه اسبها و سواران بر آن نتازند ، يا مردمى كه قرارداد صلح ببندند ، يا مردمى كه زمينهاشان در دست خودشان وانهاده شود و نيز هر زمين غير آباد و بيابانهاست . اينها از آن پيامبر(ص) است و پس از او از آنِ امام(ع)تا هر جاى كه بخواهد قرارش دهد .

روايت ديگر مرسله حمّاد است :

« والأنفال كلّ أرض خربه قد باد أهلها . . وكلّ أرض ميتة لا ربّ لها » (٢) .

هر زمينى كه خراب باشد و مردم آن نابود شده باشند از انفال است » . و نيز هر زمين مرده‌اى كه خداوند گارى ندارد .

روايت ديگر از ابى بصير است :

« لنا الأنفال . قلت : وما الأنفال ؟ قال عليه‌السلام : منها المعادن والآجام وكلّ أرض لا ربّ

(١) وسائل الشيعه ، ج٦ ، ص٣٦٤ .
(٢) همان مدرك ، ج٦ ، ص٣٦٥ .