فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٤ - تلقيح مصنوعى(٢) آية اللّه محسن حرم پنــاهى
از زناست . پوشيده نيست كه اطلاق سه حديث ياد شده ، بلكه عموم حديث سوّم ـ در صورتى كه « لام » براى بيان علّت باشد ـ مادر را هم شامل مىشود .
شيخ صدوق رحمهالله نيز براى سخن خود به چند حديث استدلال مىكند :
١ . موثقه اسحاق بن عمّار از امام صادق از پدرش عليهالسلام : « إنّ عليّاً عليهالسلام كان يقول : ولد الزنا و ابن الملاعنة ترثه اُمّه وأخواله وإخوته لاُمّه أو عصبتها » (١) .
حضرت على (ع) مىفرمود : فرزندى كه از راه زنا يا ملاعنه متولّد شده باشد مادر ، دائىها و خواهران مادرى يا اقوام مادرى او از او ارث مىبرند . »
٢ . مرسله صدوق : « قال : روى أنّ دية ولد الزنا ثمان مأة درهم وميراثه كميراث ابن الملاعنة » .
صدوق مىگويد : روايت شده است كه ديه زنازاده هشتصد درهم است و ارث او مانند ارث فرزند ملاعنه است .
٣ . روايتى از يونس : « قال : ميراث ولد الزنا لقرابته من قبل اُمّه على ميراث ابن الملاعنة » .
ميراث زنازاده ـ همچون ميراث فرزند ملاعنه ـ متعلّق به اقوام مادرى اوست .
روشن است كه قاعده حلّ تعارض اقتضا مىكند كه روايات مطلق را با موثّقه اسحاق مقيّد كنيم ولى برخى در اين سه روايت مناقشه كرده و گفتهاند : سند موثّقه اسحاق ضعيفاست چون مشتمل بر غياث بن كلوب است ـ كهاز اهل سنّت است و شيخ رحمهالله اين روايت را شاذّ دانسته و گفته است كه به خاطر چنين روايتى نمىتوان از روايات سابق دست كشيد ؛ همچنين مرسله صدوق به خاطر مرسل بودن
(١) وسائل الشيعه ، ص٥٦٩ ، ح٢ .