زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٩ - توجه به هشدارهاى الاهى

أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الأَْرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ كانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثاراً فِي الأَْرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللهُ بِذُنُوبِهِمْ وَما كانَ لَهُمْ مِنَ اللهِ مِنْ واق‌؛[١] آيا به گوشه‌هاى مختلف زمين سرى نمى‌زنند (و به سير و گشت و گذار در زمين نمى‌پردازند) تا ببينند سرنوشت كسانى كه قبل از آنان مى‌زيستند، چگونه بوده است. آنان نيرومندتر بودند و آثار وجودى‌شان بيشتر بود. خداوند به لحاظ گناهانشان آنها را گرفت و هيچ نگهدارنده‌اى (در مقابل خداوند) براى آنها وجود نداشت».

در اينجا نيز هماهنگى كلام روح‌بخش مولايمان اميرالمؤمنين(عليه السلام) با كلام جاودان پروردگار مهربان،[٢] مشام جان را نوازش مى‌دهد. امام(عليه السلام) همچون پدرى مهربان[٣] در مورد بى‌توجهى به رخدادهاى اسف‌بار در اقوام گذشته

---

[١] غافر (٤٠)، ٢١. [٢] بر كسى كه با آيات نورانى قرآن كريم، و نيز كلمات دُرربار اهل‌بيت(عليهم السلام) مأنوس باشد، تناسب و ارتباط والاى اين دو منبع پرفيض هدايت پوشيده نيست. پيروان راستين اين مكتب مى‌توانند ‌و بايد‌ـ اين نكته زيبا و درخشان را در كنار هزاران دليل بر حقانيت اين مسير قرار داده و پس از ساييدن پيشانى شكر به درگاه خداى هادى، در فضايى صميمانه و مشفقانه ديگران را نيز به پيمودن اين وادى سراسر نور و صفا فراخوانند و با تأسّى به پيامبر و آل(عليهم السلام)همچون طبيبى دلسوز تمام تلاش خود را براى سلامت و سعادت خود و ديگر بندگان خدا به كار گيرند و همواره اين كلام حيات‌بخش مولايمان حضرت رضا(عليه السلام) را نصب‌العين خويش قرار دهند كه «اگر مردم زيبايى‌هاى سخن ما را بدانند، حتماً از ما پيروى خواهند كرد»: «رَحِمَ الله عبداً أحيا أَمرَنا فَقُلْتُ لَهُ: وكيف يُحْيى أمرُكم؟ قال: يَتعلَّمُ عُلومَنا ويُعَلِّمُهَا النّاسَ، فَانّ النّاسَ لَوْ عَلِموا مَحاسِنَ كَلامِنا لاتَّبعُونا، قال: قلت‌... ». بحارالانوار، ج ٢، ص ٣٠، از معانى‌الاخبار و عيون اخبار الرضا(عليه السلام). [٣] حضرت رضا(عليه السلام) در بيان بسيار زيبايى در مورد معرفى «امام» و «امامت»، به اوصافى اشاره فرمودند‌؛ از آن جمله:‌«...الامام السَّحابُ الماطِرُ والْغَيْثُ الهاطِلُ وَالشَّمْسُ الْمُضيئَةُ وَالاَْرْضُ الْبَسيطةَ والْعَيْنُ الغَزيرةُ والْغَديرُ والرَّوضَةُ. الامام الأَنيسُ الرَّفيقُ، وَ «الوالِدُ الشَّفيقُ»... الإمامُ واحِدُ دَهْرِهِ لا يُدانيهِ أَحَدٌ وَلا يُعادِلُهُ عالِمٌ وَلا يُوجَدُ مِنْهُ بَدَلٌ وَلا لَهُ مِثْلٌ وَلا نظيرٌ‌...». (عيون اخبار الرضا(عليه السلام)، ج ١، ص ١٧٢). اين حديث در كتب روايى ديگر نيز، با اندكى تفاوت ديده مى‌شود‌؛ مثلا در كمال‌الدين «الوالِدُ الرَّؤُوفُ وَالاَْخُ الشَّفِيقُ» و در معانى الاخبار، «الوَلَدُ الرَّفِيقُ وَالاَْخُ الشَّقِيقُ» ثبت شده است.