زينهار از تکبر
(١)
مقدمه معاونت پژوهش
١١ ص
(٢)
مقدمه نگارنده
١٥ ص
(٣)
چند نكته
٢٤ ص
(٤)
مقدمه
٢٨ ص
(٥)
مناسبت خطبه
٢٩ ص
(٦)
سنّت آزمايش
٣٨ ص
(٧)
تعبيرهاى گوناگون آزمايش
٣٨ ص
(٨)
چه موجوداتى آزمايش مى شوند؟
٣٩ ص
(٩)
معناى آزمايش الاهى
٤٠ ص
(١٠)
وسيله آزمايش
٤٢ ص
(١١)
تكبّر در مورد خداوند
٤٤ ص
(١٢)
جبّار بودن خداوند
٤٦ ص
(١٣)
معناى حميت و تعصب
٤٨ ص
(١٤)
اختيار فرشتگان
٥٠ ص
(١٥)
اختيار جنّ و انس
٥١ ص
(١٦)
آزمايش فرشتگان
٥٢ ص
(١٧)
ماده آزمون
٥٢ ص
(١٨)
مقدّم داشتن خواست خدا
٥٤ ص
(١٩)
تحقير، مجازاتى درخور پيشواى گردنكشان
٥٦ ص
(٢٠)
زنگ خطر
٥٧ ص
(٢١)
ماده مجهول در آزمون
٥٨ ص
(٢٢)
حبط اعمال
٥٨ ص
(٢٣)
سنّت يكسان خداوند در مورد همه گردن كشان
٦١ ص
(٢٤)
احكام ويژه
٦٢ ص
(٢٥)
هشدار امام (عليه السلام)
٦٤ ص
(٢٦)
جدّى بودن دشمنى ابليس
٦٦ ص
(٢٧)
جلوه اى از آمادگى ابليس
٦٨ ص
(٢٨)
كمك انسان به تحقق خواسته هاى ابليس
٦٨ ص
(٢٩)
سرانجام اطاعت از شيطان
٦٩ ص
(٣٠)
ايستادگى در برابر ابليس
٧٢ ص
(٣١)
شيوه هاى حمله ابليس و ياران وى
٧٤ ص
(٣٢)
شيوه مقابله با خطر
٧٥ ص
(٣٣)
فروتنى، درمان تكبر
٧٨ ص
(٣٤)
بهترين سنگر
٧٨ ص
(٣٥)
تكبّرِ بدفرجام قابيل، نمونه اى روشن
٧٩ ص
(٣٦)
تجاوز و فساد، پيامدهاى تلخ « تكبّر»
٨٢ ص
(٣٧)
سرنوشت امّت هاى پيشين
٨٤ ص
(٣٨)
ظلم پذيران
٨٥ ص
(٣٩)
خاستگاه متكبران
٨٦ ص
(٤٠)
ملاك قوت و ضعف
٨٧ ص
(٤١)
تحقير، شگردى مستكبرانه
٨٧ ص
(٤٢)
شركت ظلم پذيران در گناه
٨٨ ص
(٤٣)
سخنى با فرودستان
٩٠ ص
(٤٤)
بعضى ويژگى هاى متكبران
٩٢ ص
(٤٥)
پرهيز از خلط حق و باطل
٩٤ ص
(٤٦)
عبرت از گذشتگان
٩٥ ص
(٤٧)
عموميت ممنوع بودن تكبر
٩٨ ص
(٤٨)
تناسب آزمون با افراد
١٠١ ص
(٤٩)
آزمون مستكبران و مستضعفان به وسيله يكديگر
١٠٢ ص
(٥٠)
پاداش بيشتر براى آزمون سخت تر
١١٢ ص
(٥١)
پاسخى اساسى به پرسش هايى فراوان
١١٥ ص
(٥٢)
تنوّع آزمايش ها
١١٨ ص
(٥٣)
حج، آزمايشى بزرگ
١٢٠ ص
(٥٤)
حج، در هم شكننده روح تكبر
١٢٣ ص
(٥٥)
موقعيت طبيعى خانه خدا
١٢٥ ص
(٥٦)
توجه دل هاى مشتاقان به سوى كعبه
١٢٧ ص
(٥٧)
علت سختى آزمون
١٢٩ ص
(٥٨)
بيمارى هاى اخلاقى و ريشه ها
١٣٧ ص
(٥٩)
مرزناشناسى دام شيطان
١٤٢ ص
(٦٠)
حكمت تشريع عبادات
١٤٦ ص
(٦١)
چند نكته در مورد عبادات
١٤٩ ص
(٦٢)
تعصّب بى پايه
١٥٠ ص
(٦٣)
تعصّب ممدوح
١٥١ ص
(٦٤)
تعصب مذموم، شاخه شوم تكبر
١٥٣ ص
(٦٥)
ريشه روانى تعصب
١٥٧ ص
(٦٦)
تعصب ارزشى
١٥٩ ص
(٦٧)
ذكر چند نمونه
١٦٠ ص
(٦٨)
حق همسايه
١٦١ ص
(٦٩)
وفاى به عهد
١٦١ ص
(٧٠)
آستين بالا زدن در امور خير
١٦٤ ص
(٧١)
تجاوز نكردن به حقوق ديگران
١٦٥ ص
(٧٢)
اهتمام به حفظ جان مردم
١٦٦ ص
(٧٣)
رعايت انصاف با خلق خدا
١٦٦ ص
(٧٤)
فرو بردن خشم
١٦٧ ص
(٧٥)
لزوم دو برخورد متفاوت با نيكى و تكبر
١٦٣ ص
(٧٦)
پرهيز از تباهى در زمين
١٧٠ ص
(٧٧)
سرنوشت ملى گرايى
١٧٠ ص
(٧٨)
دقّت در عوامل پيروزى و شكست گذشتگان
١٧١ ص
(٧٩)
ثمره شيرين توجه به سنت هاى خداى تعالى
١٨٠ ص
(٨٠)
يكپارچگى در پرتو محبت و ترس از خدا
١٨٢ ص
(٨١)
تفرقه، هدف شيطان
١٨٤ ص
(٨٢)
مرز محبت
١٨٥ ص
(٨٣)
خوشرفتارى با غير اهل اسلام
١٨٧ ص
(٨٤)
عواقب اختلاف و تشتّت
١٨٩ ص
(٨٥)
سيرى در سرنوشت فرزندان حضرت ابراهيم(عليه السلام)
١٩١ ص
(٨٦)
تشابه امّت ها و عبرت از آنها
١٩٤ ص
(٨٧)
ترسيم فقر عميق فرهنگى آنان
١٩٧ ص
(٨٨)
انگيزه زنده به گور كردن دختران
١٩٨ ص
(٨٩)
قطع رحم
١٩٩ ص
(٩٠)
وظيفه ما
٢٠٥ ص
(٩١)
نقش رهبرى الاهى
٢٠٨ ص
(٩٢)
نعمت امنيّت
٢١١ ص
(٩٣)
هشدار
٢١٣ ص
(٩٤)
مراتب ايمان
٢٢٠ ص
(٩٥)
حد نصاب ايمان
٢٢٧ ص
(٩٦)
مقايسه ننگ دنيوى با آتش جهنم
٢٣٠ ص
(٩٧)
ادعاى اسلام
٢٣٢ ص
(٩٨)
ولايت كفار ممنوع
٢٣٣ ص
(٩٩)
الفت اجتماعى
٢٠١ ص
(١٠٠)
توجه به هشدارهاى الاهى
٢٣٨ ص
(١٠١)
اهميت امر به معروف
٢٤٠ ص
(١٠٢)
مأموريت الاهى براى دفع فتنه
٢٤٨ ص
(١٠٣)
حق محورى
٢٥٧ ص
(١٠٤)
گلايه حضرت از سُستى سپاه خود
٢٦٠ ص
(١٠٥)
آيا بايد بر همگان لبخند زد؟
٢٦٢ ص
(١٠٦)
فضاى حاكم هنگام بيعت
٢٦٥ ص
(١٠٧)
نمونه اى از بدعت ها
٢٦٩ ص
(١٠٨)
روشنگرى اذهان، با يادآورى گذشته دوران
٢٧٥ ص
(١٠٩)
گواهى حضرت امير مؤمنان(عليه السلام)
٢٨٣ ص
(١١٠)
1 بى پروايى از سرزنش ملامت گران
٢٩٩ ص
(١١١)
2 بهره مندى از سيماى راستگويان
٣٠١ ص
(١١٢)
3 كلامِ نيكان به زبان راندن
٣٠٢ ص
(١١٣)
4 آبادگران شب و روشنگران روز
٣٠٣ ص
(١١٤)
5 تمسك به ريسمان قرآن
٣٠٣ ص
(١١٥)
7 پرهيز از هرگونه خودبزرگ پندارى و برترى جويى
٣٠٤ ص
(١١٦)
8 دورى از خيانت و فساد
٣٠٦ ص
(١١٧)
نگاهى دوباره به مجموعه خطبه
٣٠٧ ص
(١١٨)
تواضع در مسير تكبّر
٣١٣ ص
(١١٩)
راه مبارزه با اخلاق رذيله
٣١٤ ص
(١٢٠)
مفهوم تكبر از ديدگاه اسلام
٣٢٠ ص
(١٢١)
خطر جدى اين صفت
٣٢١ ص
(١٢٢)
پيچيدگى روح
٣٢٢ ص
(١٢٣)
به درون خود بنگريم
٣٢٨ ص
(١٢٤)
حد و مرز تواضع
٣٣٤ ص
(١٢٥)
حديثى قدسى در مورد خاكسارى در پيشگاه خداى تعالى
٣٤١ ص
(١٢٦)
شيوه برخورد با متكبران
٣٤٢ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص

زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢٣ - مراتب ايمان

باشد، پوشيده نيست. به اهميت مسئله آن‌گاه بهتر آگاه مى‌شويم كه به سيل هجوم ناجوانمردانه فساد با مظاهر بسيار متنوع و رنگارنگ و جذابْ اندكى بينديشيم و از خداى متعال بخواهيم كه خود در امتثال اين فرمان يارى‌مان رسانَد كه:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ ناراً وَقُودُهَا النّاسُ وَالْحِجارَةُ عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللهَ ما أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ‌؛[١] اى كسانى كه (به دين خدا) گرويده‌ايد، خودتان و اهل‌تان را (كسانى را كه به شما مربوط هستند) از آتشى كه سوخت آن مردم و سنگ هستند حفظ كنيد (و موجبات چنين مصيبتى را فراهم ننماييد) (آتشى كه) بر آن فرشتگان سخت‌گير و درشت‌خو گمارده شده و سرپيچى فرمان خداوند نمى‌نمايند و هر آنچه مأموريت پيدا كنند (به خوبى) انجام مى‌دهند.

و در اين جهت از رهنمودهاى بسيار مغتنم هدايتگران الهى(عليهم السلام) به خوبى بهره‌مند شويم‌؛ چنان كه مولايمان حضرت امام صادق(عليه السلام)براى گذر از تنگناهاى آخرالزمان ما را به «دعاى غريق» سفارش فرمودند:

قال ابوعبدالله(عليه السلام): سَتُصيبُكُم شُبْهَةٌ فَتَبْقَونَ بلا عَلَم يُرى و لا إمام هُدى، لا ينجو منها إلاّ من دعا بُدُعاءِ الغَريقِ. قُلْتُ: وَ كَيْفَ دُعاءُ الْغريقِ؟ قالَ: تقولُ: «يا اللهُ يا رَحْمانُ يا رحيمُ يا مُقَلِّبَ الْقُلوبِ ثَبِّتْ قَلْبي عَلى دِينكَ». فَقُلتُ: يا مُقَلِّبَ الْقُلوبِ وَ الاَْبْصارِ ثَبِّتْ قَلْبي عَلى دِينِكَ. فَقالَ: إنَّ اللهَ عَزَّ وجَلَّ مُقَلِّبُ الْقلوبِ وَالاَْبْصارِ وَلكِنْ قُلْ كَما أقولُ: يا مُقَلِّبَ الْقُلوبِ ثَبِّتْ قَلبي عَلى دِينكَ‌؛[٢] امام صادق(عليه السلام)


[١] تحريم (٦٦): ٦. [٢] كمال‌الدين، ج ٢، ص ٣٥١، باب ٣٣، حديث ٤٩. مرحوم علامه مجلسى نيز در دو باب آن را نقل كرده‌اند: بحارالانوار، ج ٥٢، ص ١٤٨، حديث ٧٣ و ج ٩٥، ص ٣٢٦، حديث ١.

اين حديث زيبا، يك نكته «كليدى» نيز در بر دارد، و آن اينكه: «إعمال سليقه و دخالت بيجا در معارف دين ممنوع». جايى كه معصوم(عليه السلام)، ضمن تأييد «مقَلِّبُ الأبصار» بودنِ خداوند، بر عبارت قبلى خود تأكيد فرمودند و به «مقلب القلوب» اكتفا كردند‌؛ از اين رو بايد آموخت: بر ما لازم است در همه امور از رهنمودهاى حكيمانه معصومان(عليهم السلام) بهره برده و از صميم جان به سكّاندارى آن ناخدايانِ كشتى نجات دل بسپريم، كه: «الْمُتَقَدِّمُ لَهُمْ مَارِقٌ وَالْمُتَأَخِّرُ عَنْهُمْ زَاهِقٌ وَاللاَّزِمُ لَهُمْ لاَحِق». هركه از ايشان جلو بيفتد هلاك، و هركه از آنها فاصله بگيرد و عقب بيفتد، نابود خواهد شد و (تنها) آن كس كه ملازم آنان باشد (به هدف اصلى خلقت، يعنى قرب خداى تعالى) ملحق خواهد شد. فرازى از صلوات ماه شعبان المعظم.