زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٧٢ - نمونه اى از بدعت ها
موقت نيز چنين معاهده معقولى را در زمان خاص و شرايطى مشابه در پى خواهد داشت؛ از اين رو در احاديث متعدد وارد شده است كه اگر او ازدواج موقت را حرام نكرده بود، جز تيرهبخت، كسى عمل خلاف مرتكب نمىشد.[١]
البته اينان حتى به خود پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله)، در مواردى همچون تثبيت «اميرالمؤمنين بودن» على(عليه السلام)، خطاب كرده و پرسيدهاند: آيا اين حكم «از سوى خداست يا از سوى تو»؟[٢] و يا «از سوى خدا و رسول(صلى الله عليه وآله) هست يا نه؟»[٣]
امير مؤمنان(عليه السلام) در موقعيتى حكومت را به دست گرفتند كه مردم به شدت از «فساد مالى» رنج مىبردند؛ ولى بايد توجه داشت اين امر ريشه در سالهاى پيش داشت و در حقيقت «روندى» بود از جريانى در گذشته تاريخ؛ همچون ندادن خمس اهل بيت(عليهم السلام)،[٤] و سپس بذل و بخششهاى بىحد و حصرى كه در تاريخ ثبت شده است.[٥]
[١] بحارالانوار، ج ١٠٣، ص ٣١٥، ٣١٤ و ٣٠٥ و ج ٥٣، ص ٣١. [٢] بحارالانوار، ج ٣٧، ص ٣٠٤، حديث ٣٠، از كشف اليقين، ص ٤٤: «...يا رسول الله! امن الله ام من رسوله؟ فقال رسول الله(صلى الله عليه وآله): بل من الله و رسوله». همان، ص ٣٢٣، حديث ٥٥، از كشف اليقين، ص ٩٧ و ٩٨: «...من الله او من رسوله: فقال(صلى الله عليه وآله): من الله و رسوله». [٣] در بحارالانوار به موارد فراوان از كتب متعدد اشاره شده است: ج ٢٨، ص ٩٢، ص ٩٣، ٩٩، ١٢٤، ١٢٨، ٢٦٦، ٢٧٦ و ٣٠٠؛ ج ٣٧، ص ١١٥، ١١٩، ١٢٠، ١٢٨، ٣١٢، ٣٢٢، ٣٢٣، ٣٢٨، ٣٣٦ و.... [٤] بحارالانوار، ج ٣١، ص ٤٤. همچنين در پاورقى آمده است: تفسير كشّاف در تفسير آيه خمس؛ تفسير نسفى، ج ٢، ٦١٦؛ المنار، ج ١، ١٥؛ اخبار عمر الطنطاوى، ١٠٥؛ شرح نهجالبلاغة لابن ابى الحديد، ج ١٢، ص ٢١٤ (ج ٣، ص ١٥٣)؛ الاموال ابوعبيد، حديث ٤٠ و ٨٢٤. [٥] در پاورقى همان صفحه بحارالانوار آمده است: اصلِ تقسيم ناعادلانه عمر،٢ بين مورخان اتفاقى است؛ سخن در كميت و كيفيت آن است. ر.ك: اخبار عمر طنطاوى، ص ١٢٢؛ فتوح البلدان بلاذرى، ص ٤٣٥؛ طبقات ابن سعد، ج ٣، ص ٢٢٣؛ كامل ابن اثير، ج ٢، ٢٤٧؛ شرح نهج البلاغة لابن ابى الحديد، ج ٣، ص ٦١٤؛ احكام السلطانية، ص ١٧٧؛ الاموال ابوعبيده، ص ٢٢٦؛ فخرى طقطقى، ص ٦٠؛ خراج ابويوسف، ص ٥١ و.... البته مرحوم مجلسى در همان جلد از بحارالانوار، صفحات ٤٤ ـ ٥٨، موارد فراوانى از اين قبيل را ذكر كرده و به كتبى همچون صحيح بخارى، جامع الاصول، صحيح مسلم، تاريخ طبرى، العقد الفريد، سنن نسائى و... آدرس دادهاند.