زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٧ - توجه دل هاى مشتاقان به سوى كعبه

بى‌حاصل‌بودن و موقعيت جغرافيايى خاصّ اين سرزمين، قابل ترديد نيست و به لحاظ اين وضعيت طبعاً امكان دامدارى و پرورش انواع چهارپايان در آن وجود ندارد. منطقه‌اى كه فاصله فراوان بين محل‌هاى مسكونى آن، بهترين گواه بر وضعيت دشوار طبيعى است‌؛ زيرا رويش گل و گياه و وجود چراگاه‌هاى پربار، و چشمه‌سارهاى پر طراوت و باغستان و كشتزارهاى پر نعمت، بندگان خدا را براى بهرهورى از الطاف بيكران الاهى به سوى خود جذب كرده و تراكم جمعيت و كم‌فاصله شدن نقاط مسكونى را در پى‌خواهد داشت.

توجه دل‌هاى مشتاقان به سوى كعبه

ثُمَّ أَمَرَ آدَمَ(عليه السلام) وَوَلَدَهُ أَنْ يَثْنُوا[١] أَعْطَافَهُمْ[٢] نَحْوَهُ فَصَارَ
مَثَابَةً لِمُنْتَجَعِ[٣] أَسْفَارِهِمْ وَغَايَةً لِمُلْقَى رِحَالِهِمْ‌؛ سپس حضرت
آدم ـ على نبينا و آله و عليه السلام ـ و فرزندانش را امر به توجه نمودن سوى آن فرمود، و بدين سان كعبه معظمه، به محلِ رفت و شد
براى مسافرت‌(هاى سودمند) و جايگاه مطلوبى براى باراندازشان مبدّل گشت.

---

[١] مرحوم طبرسى، ذيل آيه ٩، حج: «ثانِيَ عِطْفِه: اى متكبراً فى نفسه عن ابن عباس». [٢] «يقول العرب ثنى فلان عِطفه اذا تكبّر و تجبّر، وعِطفا الرجل جانباه عن يمين او شمال وهو الموضع الذي يعطفه الانسان اي يلويه ويميله عند الاعراض عن الشيء». (مجمع البيان، ج ٧ و ٨، ص ١١٦). عرب تعبير ثنّى عِطْفَهُ را هنگام بيان تكبّر كسى به كار مى‌برد. شانه‌هاى راست و چپ انسان هم كه هنگام روى‌گردانى از چيزى برگردانده مى‌شود، «عِطْفَا الرَّجُل» گفته مى‌شود. [٣] پس (خانه كعبه) محل تردّد براى مسافرت‌هاى سودمندشان شد. صحاح، ج ٣،
ص ١٢٨٨.